Прэзентацыя новага перакладу кнігі Псалтыр на беларускую мову

16 лютага 2018 г. на філалагічным факультэце (у 12.45, аўд. 304) адбудзецца прэзентацыя новага перакладу кнігі Псалтыр на беларускую мову.

Гэта новая праца трох вядомых у краіне навукоўцаў – доктара філалагічных навук прафесара Мікалая Прыгодзіча, кандыдата гістарычных навук магістра тэалогіі Уладзіслава Завальнюка і настаўніцы-беларусаведа Валянціны Раманцэвіч. Душой і натхніцелем творчага калектыву з’яўляецца ксёндз-пробашч Мінскага касцёла Святога Сымона і Святой Алены Уладзіслаў Завальнюк, які з 1989 г. знаходзіцца ля вытокаў перакладаў і выданняў на сучаснай беларускай мове тэкстаў, малітваў, рэлігійных (святых) кніг, з’яўляецца аўтарам і суаўтарам некалькіх дзясяткаў прац навукова-тэалагічнага і навучальнага характару. Менавіта яму і лінгвістам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта належыць ідэя стварэння “Слоўніка сучаснай беларускай мовы” (2009, 2-е выд. 2010), у якім упершыню ў лексікаграфічнай практыцы было прадстаўлена амаль 650 спецыфічных слоў рэлігійнай лексікі. Ажно некалькі дзясяткаў рэцэнзій і водгукаў у айчыннай і замежнай прэсе атрымаў “Энцыклапедычны слоўнік рэлігійнай лексікі беларускай мовы” (2013) гэтых жа аўтараў. Супольным клопатам лінгвістаў з БДУ і Камісіі па перакладзе пры Чырвоным касцёле стала выданне рэлігійнай літаратуры на сучаснай беларускай літаратурнай мове, адзінай і непадзельнай на тэрыторыі Беларусі незалежна ад канфесійнай прыналежнасці перакладчыкаў і складальнікаў тэкстаў. Фактычна ж атрымалася так, што на сённяшні дзень і Праваслаўная Царква, і Каталіцкі Касцёл выкарыстоўваюць кожны сваю беларускую мову. Намаганні У.Завальнюка, М.Прыгодзіча і В.Раманцэвіч накіраваны менавіта на забеспячэнне ў Хрысціянскай Царкве Беларусі адзінага моўнага рэжыму, які датычыцца як навучання, так і друкаваных беларускамоўных выданняў. Падрыхтаваны пераклад Псалтыра – яшчэ адна спроба ўніверсітэцкіх навукоўцаў і Чырвонага Касцёла да паяднання перакладчыцкіх калектываў для выпрацоўкі і выкарыстання ў хрысціянскім набажэнстве сапраўды адзіных нормаў сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

Асновай для гэтага перакладу Псалтыра сталі беларускамоўнае выданне “Літургія Гадзінаў: Паводле Рымскага абраду” (Мінск, 2012) і рускамоўны тэкст Бібліі (Масква, 2006). Рукапіс перакладу быў абмеркаваны і ўхвалены ўдзельнікамі круглага стала “Псалтыр у гісторыі Хрысціянства Беларусі”, пасяджэнне якога адбылося на філалагічным факультэце БДУ 8 снежня 2017 г.

У склад гэтага выдання разам з перакладам Псалтыра увайшлі раздзелы “Прадмова і пасляслоўе Скарыны да Псалтыра”, “Жыціе цара Давіда, прарока і псалмаспевака”, “Ушанаванне цара Давіда ў іканаграфіі і выяўленчым мастацтве”, а таксама “Кароткі тлумачальны слоўнік”. Склад выдання абумоўлены імкненнем аўтараў не толькі пазнаёміць чытачоў з беларускамоўнай версіяй перакладу Псалтыра, але і па магчымасці прадставіць шырокі культуралагічны кантэкст стварэння і бытавання гэтага твора, жыццёвыя пуцявіны складальніка песнапенняў цара Давіда. Важнае значэнне аўтары надаюць кароткаму тлумачальнаму слоўніку, у якім прыведзены біяграфічныя звесткі пра канкрэтных біблейскіх асоб, назвы паселішчаў і тагачасных краін, канкрэтных рэчаў і прадметаў рэлігійнага прызначэння, некаторых культавых збудаванняў і інш.

Значнае месца ў падрыхтаванай кнізе займае асоба Францыска Скарыны і здзейсненае ім выданне Псалтыра (1517). Не выпадкова і тое, што прэзентуемы сучасны пераклад пабачыў свет у 2017 г., калі адзначалася 500-годдзе пачатку беларускага і ўсходнеславянскага кнігадрукавання.

Выданне падрыхтавана паводле нормаў сучаснай беларускай літаратурнай мовы згодна з патрабаваннямі Закона Рэспублікі Беларусь “Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі” ад 23 ліпеня 2008 г. і ўведзенага ў дзеянне з 1 верасня 2010 г.

Запрашаем усіх зацікаўленых на сустрэчу!

Майстар-класы Рэспубліканскага конкурсу прафесійнага майстэрства педагагічных работнікаў "Настаўнік года Рэспублікі Беларусь 2017"

21-22 верасня 2017 года на базе філалагічнага факультэта БДУ было арганізавана правядзенне майстар-класаў па беларускай мове і літаратуры, рускай мове і літаратуры Рэспубліканскага конкурсу прафесійнага майстэрства педагагічных работнікаў "Настаўнік года Рэспублікі Беларусь 2017". Педагогі ў гэтай прадметнай намінацыі аддалі перавагу актыўным метадам і формам навучання. Асаблівую цікавасць студэнтаў, якія выступілі ў якасці вучняў, выклікалі разнастайнасць і арыгінальнасць выкарыстаных метадычных сродкаў і прыёмаў. Шырока ўжывалася праца ў творчых, даследчых навучальных групах. На ўсіх без выключэння занятках знайшлі сваё апраўданае месца сучасныя інфармацыйна-камунікатыўныя адукацыйныя тэхналогіі. Агеньчыку цікавасці ў вачах удзельнікаў заняткаў дапамагала абуджацца камунікатыўна спрыяльная і матывацыйна насычаная атмасфера суразмоўніцтва.

Вось як распавядае пра ўбачанае, пачутае і здейсненае студэнтка нашага факультэта Юлія Фельдшарава: "Нам пашчасціла наведаць выдатны ўрок літаратуры.Гэта былі вельмі насычаныя і цікавыя 45 хвілін, за якія мы не толькі даведаліся аб новых прыёмах, якія выкарыстоўваюцца ў сучасным працэсе навучання, але і адчулі іх эфектыўнасць на сабе. Мне вельмі запомніўся прыём "Аловак": кожная з груп малявала прадмет народнага вясковага побыту, няхай гэта будзе скрыня або печ, але па частках, а іншая спрабавала адгадаць. Вось як мы наладжвалі партнёрства праз творчасць. Так, паглыбляючыся ў побыт сапраўднага чалавека-працаўніка з народу, мы вучыліся таму, якім чынам на практыцы можна сфарміраваць у вучняў камунікатыўную кампетэнцыю. Гэта карысныя веды для практыкі, што мае адбыцца надалей. Вельмі цікавы вопыт, вялікі дзякуй арганізатарам і настаўнікам!"

Вучэбна-метадычны дапаможнік з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь “Методыка навучання кітайскаму іерагліфічнаму пісьму”

У 2017 годзе апублікаваны вучэбна-метадычны дапаможнік з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь “Методыка навучання кітайскаму іерагліфічнаму пісьму” (аўтар – дацэнт кафедры кітайскай філалогіі, к.п.н. Ю.В. Малаткова). На постсавецкай прасторы – гэта ўнікальнае выданне, у якім выяўляюцца лінгвістычныя асаблівасці іерагліфічнага пісьма, раскрываюцца псіхалагічныя заканамернасці засваення кітайскага іерагліфічнага пісьма, сістэматызуюцца кампаненты зместу навучання іерагліфіцы, апісваецца кагнітыўны падыход да навучання іерагліфічнаму пісьму, а таксама прыводзяцца вынікі эксперыментальна-вопытнай праверкі эфектыўнасці распрацаванай методыкі.

Вучэбна-метадычны дапаможнік адрасаваны спецыялістам ў галіне методыкі выкладання замежных моў, лінгвістам, выкладчыкам кітайскай мовы, студэнтам, магістрантам, а таксама ўсім, хто цікавіцца кітайскай мовай і кітайскім іерагліфічным пісьмом.

Імпрэза, прысвечаная 50-годдзю выкладання ў БДУ Вячаслава Пятровіча Рагойшы

19 верасня ў 11.15 (аўд. 304) адбудзецца імпрэза, прысвечаная 50-годдзю выкладання ў БДУ прафесара кафедры тэорыі літаратуры доктара філалагічных навук Вячаслава Пятровіча Рагойшы. Плануецца выступленне дэкана філалагічнага факультэта І. С. Роўды, загадчыка кафедры тэорыі літаратуры Т.І. Шамякінай, калег і вучняў шаноўнага прафесара.

Шчыра запрашаем!

Віншуем!

Cардэчна віншуем загадчыка кафедры гісторыі беларускай мовы доктара філалагічных навук прафесара Мікалая Рыгоравіча Прыгодзіча з 65-гадовым юбілеем!

Шчыра жадаем паважанаму Мікалаю Рыгоравічу плёну ў працоўнай і навуковай дзейнасці, душэўнага ладу і духоўнай моцы, здароўя і дабрабыту!

V Міжнародныя Скарынаўскія навуковыя чытанні, прысвечаныя 500-годдзю беларускага кнігадрукавання

17 – 18 лістапада 2017 года на філалагічным факультэце БДУ прайшлі V Міжнародныя Скарынаўскія чытанні прысвечаныя пяцісотгоддзю беларускага кнігадрукавання. Арганізатарам навуковага форуму была кафедра гісторыі беларускай літаратуры філалагічнага факультэта БДУ. На V Міжнародных Скарынаўскіх чытаннях былі абмеркаваны актуальныя праблемы скарыназнаўства, а таксама шырокая кола пытанняў звязаная з засваенням творчых здабыткаў Францыска Скарыны ў беларускай і іншых славянскіх літаратурах. У рамках праграммы чытанняў выступілі 48 навукоўцаў з Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава, Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Я. Купалы, Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Варшаўскага ўніверсітэта і Альдэнбугскага ўніверсітэта імя Карла фон Асецкага.

На ўрачыстым адкрыцці чытанняў выступіў дэкан філалагічнага факультэта БДУ, прафесар Іван Сямёнавіч Роўда і дырэктар інстытута літаратуразнаўства імя Я. Купалы НАН Беларусі, прафесар Іван Васільевіч Саверчанка. Праводзіла пленарнае пасяджэнне загадчык кафедры гісторыі беларускай літаратуры, дацэнт Таццяна Пятроўна Казакова. На пленарным пасяджэнні Фундаментальная бібліятэка БДУ правяла прэзентацыю “Скарыніяна ў працах супрацоўнікаў БДУ”, ад ўдзельнікаў чытанняў аспірант Аляксандр Яфімаў і магістрантка Вікторыя Бабровіч усклалі кветкі да помніка Францыска Скарыны, які знаходзіцца ў Галерэі асветнікаў.

Работа чытанняў была арганізавана ў межах чатырох секцый: “Асоба і дзейнасць Францыска Скарыны ў кантэксце эпохі Адраджэння і праз прызму часу”, “Творчая спадчына Францыска Скарыны: рэцэпцыя і інтэрпрэтацыя”, “Беларуская літаратура і кнігадрукаванне як годны працяг справы Францыска Скарыны”, “Шляхамі Ф. Скарыны: беларускае слова ў працэсе фарміравання нацыянальнай ідэнтычнасці”. Навукоўцы разгледзелі творчую спадчыну Францыска Скарыны з перспектывы сусветнага мастацкага вопыту, асвецілі літаратуразнаўчыя, гісторыка-культурныя і мовазнаўчыя аспекты скарынаўскай спадчыны, а таксама метадалагічныя і метадычныя праблемы вывучэння творчасці Францыска Скарыны ў вышэйшай і сярэдняй школе. 

Навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці прафесара Віктара Пятровіча Краснея

27 снежня 2017 г. на філалагічным факультэце пройдуць навуковыя чытанні, прысвечаныя памяці прафесара Віктара Пятровіча Краснея (20.07.1936 – 26.12.2016).  Запрашаем да ўдзелу ў чытаннях былых калег і вучняў вядомага беларускага мовазнаўца, а таксама ўсіх зацікаўленых. Пачатак у 12 гадзін, аўдыторыя 62.

Віншуем!

Віншуем кандыдата філалагічных навук, старшага выкладчыка Алену Аляксандраўну Клімовіч з перамогай яе навуковага праекта ў конкурсе, арганізаваным Міжнародным фондам “Дом навук аб чалавеку” (Францыя) і Цэнтрам франка-расійскіх даследаванняў для маладых навукоўцаў з Расіі, Беларусі, Украіны і Малдовы. Вынікам гэтай перамогі стаў адзін з двух грантаў, вылучаных на двухмесячную стажыроўку, якая дае мажлівасць рэалізаваць прадстаўлены праект у Парыжы.

Навукова-практычны семінар “Мастацкі тэкст у арыгінале і перакладзе”

20 лістапада 2017 г. на базе першых курсаў аддзяленняў славянскай філалогіі, беларускай філалогіі, класічнай філалогіі адбыўся навукова-практычны семінар “Мастацкі тэкст у арыгінале і перакладзе”. Гэта асаблівая форма лекцыі і ў той жа час навуковая імпрэза. З асноўным дакладам выступіў доктар філалагічных навук, прафесар В.П. Рагойша на тэму “Літаратурныя сувязі і пераклад”. Дацэнт, кандыдат філалагічных навук У.Г. Кароткі гаварыў пра пераклады старажытнай літаратуры. Дацэнт, кандыдат філалагічных навук В.В. Прыемка прачытала даклад “Пераклады фальклору”. Доктар філалагічных навук, прафесар Т.І. Шамякіна выступіла з дакладам на тэму “Школа перакладу ў СССР”.

В.П. Рагойша, У.Г. Кароткі, Т.І. Шамякіна не толькі тэарэтыкі, але і практыкі перакладу, пераклалі значную колькасць мастацкіх твораў. У канцы семінару В.П. Рагойша прачытаў свае паэтычныя пераклады з украінскай мовы.

На семінары, акрамя студэнтаў, прысутнічалі выкладчыкі кафедры тэорыі літаратуры і супрацоўнікі вучэбна-навуковай лабараторыі беларускага фальклору.

Інавацыйная форма лекцыі і ў той жа час навуковай канферэнцыі выклікала вялікую цікавасць слухачоў.

Традыцыйная сустрэча ля помніка А.С. Пушкіну

У гонар Дня рускай мовы кафедра рускай літаратуры і кафедра прыкладной лінгвістыкі сумесна з Рассупрацоўніцтвам правялі традыцыйную сустрэчу ля помніка А.С. Пушкіну з ускладаннем кветак і чытаннем вершаў паэта.

View the embedded image gallery online at:
http://philology.bsu.by/by/news/faculty-news#sigProIdcdcb54f2e4

Праект “Асобы сучаснай русістыкі”

Прафесар кафедры тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства доктар філалагістных навук прафесар Барыс Юсцінавіч Норман  стаў адным з шаснаццаці ўдзельнікаў праекта “Асобы сучаснай русістыкі” – пазнавальнай праграмы аб вядучых лінгвістах сучаснасці, арганізаванай Дзяржаўным інстытутам рускай мовы імя А.С.Пушкіна.  У фармаце тэматычнага і партрэтнага інтэрв’ю аб ролі мовы ў развіцці найважнейшых сфер камунікацыі, аб адлюстраванні ў мове культуралагічных, маральных і этычных паняццяў казалі прафесары А.Н.Баранаў, У.І.Карасік, М.А.Крангаўз, Л.П.Крысін, Б.І.Осіпаў, Ю.Я.Прохараў, Рэнатэ Ратмайр, І.А.Сцярнін і іншыя.

У межах праграмы Б.Ю.Норман даў інтэрв’ю прафесару В.С.Ісэрс, у якім прадставіў сваё бачанне актуальных праблем сучаснай русістыкі і магчымых шляхоў іх вырашэння, на “жывых” прыкладах паказаў спецыфіку функцыяніравання рускай мовы на тэрыторыі сучаснай Беларусі, падзяліўся творчымі планамі навуковай дзейнасці.