Прэзентацыя новага перакладу кнігі Псалтыр на беларускую мову

16 лютага 2018 г. на філалагічным факультэце (у 12.45, аўд. 304) адбудзецца прэзентацыя новага перакладу кнігі Псалтыр на беларускую мову.

Гэта новая праца трох вядомых у краіне навукоўцаў – доктара філалагічных навук прафесара Мікалая Прыгодзіча, кандыдата гістарычных навук магістра тэалогіі Уладзіслава Завальнюка і настаўніцы-беларусаведа Валянціны Раманцэвіч. Душой і натхніцелем творчага калектыву з’яўляецца ксёндз-пробашч Мінскага касцёла Святога Сымона і Святой Алены Уладзіслаў Завальнюк, які з 1989 г. знаходзіцца ля вытокаў перакладаў і выданняў на сучаснай беларускай мове тэкстаў, малітваў, рэлігійных (святых) кніг, з’яўляецца аўтарам і суаўтарам некалькіх дзясяткаў прац навукова-тэалагічнага і навучальнага характару. Менавіта яму і лінгвістам Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта належыць ідэя стварэння “Слоўніка сучаснай беларускай мовы” (2009, 2-е выд. 2010), у якім упершыню ў лексікаграфічнай практыцы было прадстаўлена амаль 650 спецыфічных слоў рэлігійнай лексікі. Ажно некалькі дзясяткаў рэцэнзій і водгукаў у айчыннай і замежнай прэсе атрымаў “Энцыклапедычны слоўнік рэлігійнай лексікі беларускай мовы” (2013) гэтых жа аўтараў. Супольным клопатам лінгвістаў з БДУ і Камісіі па перакладзе пры Чырвоным касцёле стала выданне рэлігійнай літаратуры на сучаснай беларускай літаратурнай мове, адзінай і непадзельнай на тэрыторыі Беларусі незалежна ад канфесійнай прыналежнасці перакладчыкаў і складальнікаў тэкстаў. Фактычна ж атрымалася так, што на сённяшні дзень і Праваслаўная Царква, і Каталіцкі Касцёл выкарыстоўваюць кожны сваю беларускую мову. Намаганні У.Завальнюка, М.Прыгодзіча і В.Раманцэвіч накіраваны менавіта на забеспячэнне ў Хрысціянскай Царкве Беларусі адзінага моўнага рэжыму, які датычыцца як навучання, так і друкаваных беларускамоўных выданняў. Падрыхтаваны пераклад Псалтыра – яшчэ адна спроба ўніверсітэцкіх навукоўцаў і Чырвонага Касцёла да паяднання перакладчыцкіх калектываў для выпрацоўкі і выкарыстання ў хрысціянскім набажэнстве сапраўды адзіных нормаў сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

Асновай для гэтага перакладу Псалтыра сталі беларускамоўнае выданне “Літургія Гадзінаў: Паводле Рымскага абраду” (Мінск, 2012) і рускамоўны тэкст Бібліі (Масква, 2006). Рукапіс перакладу быў абмеркаваны і ўхвалены ўдзельнікамі круглага стала “Псалтыр у гісторыі Хрысціянства Беларусі”, пасяджэнне якога адбылося на філалагічным факультэце БДУ 8 снежня 2017 г.

У склад гэтага выдання разам з перакладам Псалтыра увайшлі раздзелы “Прадмова і пасляслоўе Скарыны да Псалтыра”, “Жыціе цара Давіда, прарока і псалмаспевака”, “Ушанаванне цара Давіда ў іканаграфіі і выяўленчым мастацтве”, а таксама “Кароткі тлумачальны слоўнік”. Склад выдання абумоўлены імкненнем аўтараў не толькі пазнаёміць чытачоў з беларускамоўнай версіяй перакладу Псалтыра, але і па магчымасці прадставіць шырокі культуралагічны кантэкст стварэння і бытавання гэтага твора, жыццёвыя пуцявіны складальніка песнапенняў цара Давіда. Важнае значэнне аўтары надаюць кароткаму тлумачальнаму слоўніку, у якім прыведзены біяграфічныя звесткі пра канкрэтных біблейскіх асоб, назвы паселішчаў і тагачасных краін, канкрэтных рэчаў і прадметаў рэлігійнага прызначэння, некаторых культавых збудаванняў і інш.

Значнае месца ў падрыхтаванай кнізе займае асоба Францыска Скарыны і здзейсненае ім выданне Псалтыра (1517). Не выпадкова і тое, што прэзентуемы сучасны пераклад пабачыў свет у 2017 г., калі адзначалася 500-годдзе пачатку беларускага і ўсходнеславянскага кнігадрукавання.

Выданне падрыхтавана паводле нормаў сучаснай беларускай літаратурнай мовы згодна з патрабаваннямі Закона Рэспублікі Беларусь “Аб правілах беларускай арфаграфіі і пунктуацыі” ад 23 ліпеня 2008 г. і ўведзенага ў дзеянне з 1 верасня 2010 г.

Запрашаем усіх зацікаўленых на сустрэчу!