Міжнарожная навуковая канферэнцыя “Тэкст у мове, маўленні, культуры” (Х Супруноўскія чытанні)

4–5 лістапада 2016 г. на філалагічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта адбылася  Міжнародная навуковая канферэнцыя “Тэкст у мове, маўленні, культуры” (Х Супруноўскія чытанні). У канферэнцыі прынялі ўдзел прадстаўнікі Беларусі, Расіі, Італіі,  Польшчы, Венгрыі, Славакіі.

На адкрыцці канферэнцыі  з прывітальным словам выступілі прарэктар па вучэбнай рабоце БДУ С.М. Ходзін, намеснік Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла Чэшскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь Павел Бучэк, дэкан філалагічнага факультэта прафесар І.С. Роўда.

Па выніках канферэнцыі плануецца выданне зборніка навуковых артыкулаў.

Адкрытая лекцыя "Традыцыі святкавання Вялікадня ў беларускай народнай культуры"

Жывы інтарэс выклікала ў студэнтаў адкрытая  лекцыя  "Традыцыі святкавання  Вялікадня ў беларускай народнай культуры" доктара філалагічных навук, прафесара кафедры беларускай літаратуры і культуры філфака БДУ Казаковай Ірыны Валер'еўны, адзінага у БДУ доктара навук-фалькларыста. Лекцыя адбылася 21 красавіка ў межах перадвелікодных універсітэцкіх мерапрыемстваў. Слухачы лекцыі таксама наведалі выставу "Велікодныя яйкі і паштоўкі", якая ў гэты час  пачала сваю работу ў фальклорна-этнаграфічным кабінеце-музеі філалагічнага факультэта БДУ. На фатаздымку - Ірына Валер'еўна Казакова разам са сваімі студэнтамі.

Навуковыя чытанні, прысвечаныя 85-годдзю з дня нараджэння Алега Антонавіча Лойкі

20 мая адбыліся Навуковыя чытанні, прысвечаныя 85-годдзю з дня нараджэння Алега Антонавіча Лойкі, прафесара, доктара філалагічных навук, які звыш 50 гадоў працаваў на філалагічным факультэце БДУ. Ён быў адным з дэканаў нашага факультэта (1991 - 1996 гг.), загадчыкам кафедры гісторыі беларускай літаратуры (1985 - 1999 гг.), таленавітым выкладчыкам, шматграннай творчай асобай, сапраўдным філолагам і Чалавекам з вялікай літары, надзеленым надзвычайным чалавекалюбствам, дабрынёй, аптымізмам, жыццялюбствам і іншымі лепшымі чалавечымі якасцямі. У пачатку мая яму споўнілася б 85…

Прырода шчодра адарыла яго талентам і выключнай працавітасцю. Ён з’яўляецца аўтарам падручнікаў і манаграфій па беларускай літаратуры, шматлікіх літаратуразнаўчых прац, а таксама - звыш 50 паэтычных зборнікаў і двух мастацка-дакументальных раманаў, прысвечаных Я. Купалу і Ф. Скарыне, выдадзеных у серыі “Жыццё знакамітых людзей”.

Ён быў з кагорты карыфеяў, набраных на кафедру беларускай літаратуры М.Р.Ларчанкам, - працаваў поруч з І.Я. Навуменкам, С.Х. Александровічам, К.Р. Хромчанкам, В.В. Казловай і інш.

На мерапрыемстве прагучалі цёплыя і шчырыя ўспаміны сяброў і калег Алега Антонавіча. Адкрыў чытанні дэкан філалагічнага факультэта, доктар філалагічных навук, прафесар І.С.Роўда; выступілі доктар філалагічных навук, прафесар, загадчык кафедры тэорыі літаратуры В.П. Рагойша, доктар філалагічных навук, прафесар А.І.Бельскі, дацэнты А.Л.Верабей і У.А.Навумовіч, старшы выкладчык Л.У. Карпава, а таксама былы галоўны рэдактар часопіса “Роднае слова” М.М. Шавыркін.У мерапрыемстве прынялі ўдзел студэнты: М. Комлік і К. Куневіч (2 курс, “Беларуская філалогія”) прачыталі на памяць вершы А.А. Лойкі, Ю.Іванова (5 курс, “Рамана-германская філалогія”) прааналізавала яго перакладчыцкае майстэрства. Арганізаваў і вёў мерапрыемства дацэнт кафедры беларускай літаратуры і культуры А.Л.Верабей.

Круглы навуковы стол “Беларуска-кітайскі культурны і адукацыйны дыялог: гісторыя, сучасны стан, перспектывы”


21 красавіка 2016 г. кафедра кітайскай філалогіі пры падтрымцы пасольства Кітайскай Народнай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь правяла круглы навуковы стол “Беларуска-кітайскі культурны і адукацыйны дыялог: гісторыя, сучасны стан, перспектывы” (V), які стаў традыцыйным мерапрыемствам падраздзялення. У рабоце гэтага навуковага форума прынялі ўдзел больш за 20 навукоўцаў, выкладчыкаў і магістрантаў з Рэспублікі Беларусь і Кітайскай Народнай Рэспублікі.

Па традыцыі з прывітальным словам да ўдзельнікаў мерапрыемства звярнуліся дэкан філалагічнага факультэта І.С.Роўда, які расказаў аб станаўленні і развіцці кітаістыкі на філалагічным факультэце, аб сістэме падрыхтоўкі высокакваліфікаваных спецыялістаў-сінолагаў, што садзейнічае распаўсюджванню кітайскай мовы ў Беларусі і павышае інтарэс да беларускай і кітайскай культур у грамадзян нашых краін; першы сакратар Пасольства КНР у Рэспубліцы Беларусь Ван Дацзюнь, які падкрэсліў важнасць дадзенага навуковага форума, а таксама зацікаўленасць кітайскага боку ў эфектыўным развіцці партнёрскіх адносінаў у сферы адукацыі і культуры; дырэктар Рэспубліканскага інстытута кітаязнаўства імя Канфуцыя БДУ прафесар Гардзей А.М., які расказаў аб перспектыўным супрацоўніцтве і сумесных мерапрыемствах структурных падраздзяленняў. Загадчык кафедры кітайскай філалогіі Хмяльніцкі М.М. прадставіў увазе ўдзельнікаў выдадзеныя ў 2016 годзе зборнік навуковых прац “Беларуска-кітайскі культурны і адукацыйны дыялог: гісторыя, сучасны стан, перспектывы”, а таксама “Руска-беларуска-кітайскі слоўнік-мінімум лінгвістычнай тэрміналогіі”. Выступленні ўдзельнікаў круглага стала былі прысвечаны гісторыі і перспектывам дыялогу беларускай і кітайскай культур, актуальным праблемам выкладання кітайскай мовы і літаратуры ў Беларусі, міжкультурнай камунікацыі, сучаснаму стану перакладазнаўства дзвюх краін (Гальпяровіч Н.Я. «Беларуска-кітайскі дыялог у эфіры радыёстанцыі “Беларусь”», Карлюкевіч А.М. «Адкрываючы новыя прасторы: паездкі беларускіх пісьменнікаў у Кітай», Хуан Чжоэсю «Узаемадзеянне кітаязнаўства і перакладчыцкай дзейнасці», Алейчанка Ю.А. «“Светлыя знакі. Паэты Кітая” как современный прект белорусско-китайского культурного взаимодействия» и др.).

Вынікам плённай работы круглага навуковага стала “Беларуска-кітайскі культурны і адукацыйны дыялог: гісторыя, сучасны стан, перспектывы” (V) стане выданне зборніка навуковых прац.

«Вязынка – 2016»

Юбілейная «Вязынка – 2016» адбылася. Час падвесці вынікі і раскласці ўспаміны «па палічках».

Надвор’е сёлета не падвяло, і ўсе, хто баяўся дажджу, мусілі забыцца пра свае турботы. Менавіта ў Вязынцы 21 мая сонейка свяціла асабліва ярка, і нават парывісты вецер як быццам забыўся на свае свавольствы, як толькі студэнты ступілі на родную зямлю Янкі Купалы.

Урачыстая частка была традыцыйна на высокім ўзроўні. Адкрыў яе студэнцкі гімн «Нaudeamus», пасля чаго прамовіў прывітальнае слова дэкан нашага факультэта Іван Сямёнавіч Роўда. Старшыня Прэс-службы філалагічнага факультэта ў знак падзякі ўрачыста ўпрыгожыла яго галаву вянком з дзьмухаўцоў.

Падзяліўся сваімі ўспамінамі Уладзімір Георгіевіч Кароткі, які прысутнічаў на самай першай «Вязынцы» 1976 года. Следам быў выкананы першы гімн «Вязынкі»: адзначаны пячаткай часу, ён, аднак, гучыць так жа бадзера, як, хутчэй за ўсё, і ўпершыню.

Гэта «Вязынка» выдалася асаблівай яшчэ і таму, што на ёй прысутнічалі шэсць дэканаў БДУ. Дэканы філалагічнага, гістарычнага, юрыдычнага, геаграфічнага факультэтаў, факультэта міжнародных адносінаў і факультэта філасофіі і сацыяльных навук разам прачыталі верш Янкі Купалы «Спадчына», чым вельмі парадавалі студэнтаў і гасцей мерапрыемства.

Песні і танцы – неад’емная частка выступу. Тут запомніліся як беларускія студэнты, так і студэнты з Туркменістана, Карэі і Кітая. А студэнты філфака Улад Чыжыкаў і Валерыя Нешытая выканалі песню не на адной, а адразу на васьмі мовах!

Акрамя таго, у гэтым годзе нашымі гасцямі сталі навучэнцы ваеннага факультэта Беларускай дзяржаўнай акадэміі авіяцыі. Яны разнастаілі мерапрыемства паказальным рукапашным боем.

На гэтым урачыстая частка падыйшла да свайго завяршэння і ўсе традыцыйна рушылі да помніка Янку Купале для ўскладання кветак. А пасля прысутных чакала “гара Парнас”, смачная “каша ад рэктара” і, канешне, спартыўныя конкурсы. Ва ўтульнай сяброўскай абстаноўцы можна было пачуць песні пад гітару ля вогнішча.

На “Вязынцы” першакурснікі (і не толькі), напэўна завялі новыя знаёмствы і знайшлі сяброў, бо гутаркі не змаўкалі да самага вечара. Да таго ж спартыўны дух турсцяжынкі, якую на «Вязынцы» ладзіць Студэнцкі Саюз, толькі аб’яднаў студэнтаў.

Нельга было не заўважыць усмешак і прыўзнятага настрою студэнтаў, якія вярталіся з мерапрыемства. Можна з упэўненасцю сказаць, што «Вязынка – 2016» сапраўды ўдалася!

АГУЛЬНАЕ І СЛАВЯНСКАЕ СВЯТА КАТЭОСЯ

8 красавіка 2016 г. у актавай зале філалагічнага факультэта паспяхова прайшоў традыцыйны Славянскі вечар, арганізаваны кафедрай тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства. У гэтым годзе ён быў прысвечаны 50-годдзю кафедры, якую, пачынаючы з 1966 года, ствараў прафесар Адам Яўгенавіч Супрун. Настальгічныя ноткі, якія прагучалі на вечары, былі прысвечаны яму, а таксама іншым адышоўшым кафедралам, чый унёсак у арганізацыю і дзейнасць кафедры велізарны: праф. Касоўскаму Б.І., праф. Паўленку М.А., праф. Плотнікаву Б.А., праф. Карпаву У.А., праф. Мартынаву В.У., дац. Зайцавай Н.І., дац. Гюлумянц К.М., дац. Жураўлю У.Б., выкл. Мартынюк Т.Л.

Але, канешне, і сённяшнім членам кафедры – цяперашнім і былым супрацоўнікам – былі прысвечаныя цёплыя словы пад відэашэраг даўнейшых і сучасных фотаздымкаў, якія суправаджала лірычная песня.

Свята ёсць свята, таму яго пастараліся зрабіць вясёлым. Нават выступы афііцыйных асоб – дэкана факультэта праф. І.С.Роўды і загадчыкаў кафедры розных гадоў праф. Б.Ю.Нормана і дац. Л.А.Казлоўскай – зусім не афіцыйнымі, а дасціпнымі і лёгкімі.

Ну, а калі ў канцэртную праграму ўключыліся студэнты і выкладчыкі факультэта, стала канчаткова зразумела, што нудота засталася за дзвярыма залы. Сярод гледачоў і ўдзельнікаў канцэрта на працягу ўсяго вечара панавалі смех, добрая іронія і дабрыня. Вельмі выразнымі былі выступы студэнтаў-паланістаў (2 і 4 курс), сербістаў (3 курс), славакістаў (2 курс), багемістаў (1 і 5 курсы), балгарыстаў (5 курс),  студэнтаў аддзялення класічнай філалогіі (3 курс), а таксама гасцей з факультэта міжнародных адносін. Завяршала ж канцэртную праграму выступленне саміх “катэосеўцэў”, якія з іроніяй распавялі пра свой юбілей і спелі фінальную песню пра кафедру і яе заснавальніка.

Напрыканцы вечара ўсе ўдзельнікі атрымалі памятныя дыпломы і каштоўныя падарункі, якія (падарункі) пазней былі з’едзены ў якасці дэсерту.

Можна сказать, што гэта быў вечар не толькі КАТЭОСЯ, але і ўсіх тых, для каго філфак – не проста сцены і лекцыі з экзаменамі, але і нешта большае: традыцыі, дух, смак да слова і людзі.

Кафедра выказвае асаблівую падзяку калегам па факультэце – праф. Ж.В.Некрашэвіч-Кароткай, дац. В.Г.Кароткаму, дац. Я.У.Прыстаўку, дац. Д.Г. Мінкевічу, дац. І.У.Таяноўскай, ст.выкл. М.П.Гляцэвіч, якія актыўна садзейнічалі ўсталяванню на вечары атмасферы свята.

Першы ў Беларусі «Руска-беларуска-кітайскі, беларуска-руска-кітайскі, кітайска-руска-беларускі слоўнік-мінімум лінгвістычнай тэрміналогіі»

Супрацоўнікамі філалагічнага факультэта БДУ было ініцыіравана напісанне і выданне першага ў Беларусі «Руска-беларуска-кітайскага, беларуска-руска-кітайскага, кітайска-руска-беларускага слоўніка-мінімуму лінгвістычнай тэрміналогіі». Аўтарскі калектыў гэтага дапаможніка міжнародны. Супрацоўнікамі кафедры тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства філалагічнага факультэта БДУ, дацэнтам Патапавай В.В. і старшым выкладчыкам Фамянковай М.А., складзены беларуская і руская часткі слоўніка. Кітайская тэрміналогія распрацоўвалася Фамянковым І.М., бакалаўрам-сінолагам і магістрам эканамічных навук, выпускніком Даляньскага політэхнічнага ўніверсітэта (КНР), і Лі Вэньганам, выпускніком філалагічнага факультэта Амурскага гуманітарна-педагагічнага дзяржаўнага універсітэта (РФ), кандыдатам педагагічных навук, дацэнтам ЧІМК (КНР ). Слоўнік змяшчае 1665 беларускіх, рускіх і кітайскіх лінгвістычных тэрмінаў, асноўныя граматычныя звесткі прадстаўлены ў выглядзе 80 табліц.

Стварэнне трохмоўнага навучальнага слоўніка-мінімуму лінгвістычных тэрмінаў было прадыктавана патрэбай распрацоўкі аптымальнага спосабу ўвядзення тэрміналагічнай лексікі на рускай і беларускай мовах у актыўны слоўнік студэнта-замежніка. Слоўнік закліканы падрыхтаваць кітайскага студэнта да паспяховага засваення дысцыплін філалагічнага профілю і спрыяць фарміраванню ў вучняў навуковага мыслення.

КОШЫКБОЛ – 2016

Калі б у чацвер 7 красавіка ў 17:00 старонні чалавек завітаў бы ў спартыўны комплекс БДУ, то не падумаў бы, што прысутнічае на аматрскім баскетболе. Па меншай меры ўзровень падтрымкі ні ў чым не саступаў чэмпіянату Беларусі, а нават пераўзыходзіў. Так, філфакаўскі глядач засумаваў па такіх мерапрыемствах. Папярэдні Кошыкбол праходзіў амаль 5 гадоў таму! Сёлета арганізатары змянілі фармат: традыцыйна камандзе дэкана І.С. Роўды супрацьстаяла каманда прафесара Б.Ю. Нормана, але на гэтым Кошыку аб’яднаная зборная Філфака мусіла даць бой зборнай Факультэта філасофіі і сацыяльных навук БДУ.
У спартыўнай зале не было вольных месцаў, ні на лаўках на першым паверсе, ні на балконе на другім. Няшмат засталося відавочцаў папярэдніх Кошыкболаў, таму філфакаўцам было вельмі цікава паглядзець на сваіх выкладчыкаў, якія ў спартыўнай форме з мячом на пляцоўцы адстойваюць гонар факультэта. Багата было і гледачоў з ФФСН. Заўзятары абедзьвюх каманд годна падрыхтаваліся да гульні – прыйшлі з плакатамі і так гучна падтрымлівалі свае факультэты, што амаль не было чуваць каментатараў гульні.
На пачатку мерапрыемства перад гледачамі выступілі капітаны зборных – Іван Сямёнавіч Роўда і Юрый Генадзьевіч Чэрняк, намеснік дэкана ФФСН па рабоце з моладдзю і інфармацыйных тэхналогіях. Таксама некалькі слоў студэнтам і супрацоўнікам БДУ сказаў Аляксандр Сяргеевіч Багайчук, прадстаўнік ФК “Мінск”, які адгукнуўся на запрашэнне і прынёс памятныя прызы ўдзельнікам гульні. Затым слова ўзяў прафесар Барыс Юсцінавіч Норман, які пажадаў маладым філфакаўцам дажыць да сталых гадоў і пранесці праз усё жыццё любоў да спорту.
З першых секунд гульні было зразумела, што, нягледзячы на фармат таварыскага матчу, барацьба будзе бескампраміснай. Лік мяняўся, як на арэлях, але ж Філфак кантраляваў гульню і пайшоў на перапынак з невялікай перавагай. У перапынку ўсіх чакалі конкурсы ад ФФСН і выступ філфакаўскіх дзяўчат з творчага аб’яднання “Філмікс”. У другой палове нас чакаў напружаны працяг. У адзін з момантаў гульні ФФСН нават вырваўся наперад, але за хвіліну да канца Філфак усё ж меў перавагу ў 3 ачкі. Было адчуванне, што развязка нас чакае цікавая– так і сталася: па сюжэце ў стылі амерыканскіх фільмаў пра баскетбол ігрок зборнай ФФСН на апошняй секундзе гульні, разам з сірэнай трапляе ў кальцо трохачковым кідком. Вынік гульні – 29:29. Каманды вырашылі, што лік на табло справядлівы і адмовіліся праводзіць овертайм, таму канстатуем перамогу сяброўства.
Пасля гульні нас чакаў музычны сюрпрыз ад фіналістак Фестывалю эстрады БДУ, студэнтак філалагічнага факультэта Яны Кулік і Яны Паўлоўскай. А пасля, натуральна ж, цырымонія ўзнагароджвання і традыцыйнае фота на памяць. А лепшым гульцом быў прызнаны Павел Капанскі, выпускнік філалагічнага факультэта, былы капітан зборнай БДУ па баскетболе, а зараз ігроккаманды НБЛ BSU Stars.
Гледачы атрымалі неверагодны пазітыў, сталі відавочцамі сапраўднага шоуі выходзілі сзалы з аганьком у вачах. Усе маюць надзею, што такіх вялікіх перапынкаў больш не будзе і Кошыкбол зноў стане штогадовым мерапрыемствам.

“Лінгвістычны рынг”

4 мая на філалагічным факультэце дзевяты раз прайшоў “Лінгвістычны рынг” – мерапрыемства, якое кафедра рускай мовы штогод ладзіць сумесна са студэнтамі другога курса спецыяльнасці “Руская філалогія”. У гульні перамагла студэнтка 5 групы Вераніка Кунакіна, якая прайшла ўсе пяць тураў і адказала на шэраг пытанняў з розных галін мовазнаўства. Усе ўдзельнікі атрымалі падарункі ад загадчыка і выкладчыкаў кафедры.

Кніга для вывучэння беларускай мовы японцамі «Спрабуйма!»

У Цукубскім універсітэце (Японія) выйшла кніга для вывучэння беларускай мовы японцамі, яна атрымала назву «Спрабуйма!» (Такая лаканічная назва замяняе разгорнутую фразу «Давайце паспрабуем вывучыць асновы беларускай мовы разам!»). Гэта першы практычны дапаможнік пачатковага курса беларускай мовы ў Японіі. Кніга стала вынікам рэалізацыі дамовы аб супрацоўніцтве, якая была заключана ў 2012 г. у Мінску паміж Цукубскім універсітэтам і БДУ.
Аўтарамі дапаможніка з’яўляецца беларуска-японскі тандэм: дацэнт кафедры сучаснай беларускай мовы БДУ Таццяна Рамза і аспірантка Цукубскага ўніверсітэта, вучаніца Т.Р.Рамзы, Сіёры Кіёсава. Навуковы рэдактар кнігі і ўласна ініцыятар выдання – прафесар Цукубскага ўніверсітэта Тасінобу Усуяма. Сіёры Кіёсава была першай студэнткай па абмене з Цукубскага ўніверсітэта, якая стажыравалася на філалагічным факультэце БДУ і вывучала беларускую мову. У сваёй прадмове да выдання Тасінобу Усуяма зазначыў: «…удадзенай кнізе паспяхова злучаюцца шматгадовая практыка ў галіне выкладання беларускай мовы і дасягненні ў гэтай сферы спадарыні Рамза ды глыбокае разуменне моўнага чуцця японскіх навучэнцаў спадарыні Кіёсава. Шчыра спадзяюся, што выданне гэтага падручніка паспрыяе пашырэнню цікавасці да моў, культуры, грамадства, гісторыі ды іншых разнастайных бакоў жыцця Беларусі не толькі сярод студэнтаў нашага ўніверсітэта, але і ўвогуле сярод японцаў. Маю таксама надзею, што падручнік будзе садзейнічаць далейшаму развіццю сяброўскіх адносін паміж Японіяй і Беларуссю».
Свет пабачыла першая частка дапаможніка, другая частка рыхтуецца да друку.

VII Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Свет моў: ракурс і перспектыва»

Адбылася VII Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Свет моў: ракурс і перспектыва», арганізаваная кафедрай англійскага мовазнаўства філалагічнага факультэта. Удзельнікі канферэнцыі: дактары навук, кандыдаты навук, дактаранты, аспіранты вядучых ВНУ Рэспублікі Беларусь, Расіі, Украіны, Туркменіі, Узбекістана, Ірака.

Удзельнікамі канферэнцыі былі падрыхтаваны даклады па ключавых праблемах мовы ў кантэксце міжкультурнай камунікацыі, перакладу мастацкай, навукова-тэхнічнай і публіцыстычнай літаратуры, методыкі выкладання, інавацыйных тэхналогій у навучанні, тэарэтычных аспектах мовазнаўства і іншых пытаннях, прысвечаных вывучэнню замежнай мовы.