Інавацыі ў філалагічнай адукацыі

УКАРАНЕННЕ ІНАВАЦЫЙНЫХ ПАДЫХОДАЎ ДА ФІЛАЛАГІЧНАЙ АДУКАЦЫІ

Філалагічны факультэт БДУ з 2018/2019 вучэбнага года адкрывае серыю мерапрыемстваў, прысвечаных ўкараненню інавацыйных падыходаў у выкладанне філалагічных дысцыплін. У межах гэтай метадычнай ініцыятывы розныя структурныя падраздзяленні факультэта адлюструюць свае навукова-практычныя распрацоўкі. Інфармацыю аб гэтых мерапрыемствах плануецца змяшчаць у новай рубрыцы сайта філалагічнага факультэта - "Інавацыі ў філалагічнай адукацыі", а таксама на міжвузаўскам адукацыйным партале "Метадалогія, змест, практыка крэатыўнай адукацыі".

26 верасня 2018 года быў праведзены майстар-клас прафесара Т. I. Шамякінай - лекцыя з элементамі дыялогу на тэму "Культура Кіеўскай Русі" - выступіў першым сярод запланаваных мерапрыемстваў. Падрабязней

5 кастрычніка 2018 г., напярэдадні прафесійнага свята – Дня настаўніка і выкладчыка вышэйшай школы, на філалагічным факультэце была праведзена прэзентацыя матэрыялаў рэпартажнага відэафільма кафедры рыторыкі і методыкі выкладання мовы і літаратуры БДУ –  "Падарожжа да пазнання і творчасці (анталогія творчых заданняў)". Падрабязней

23 кастрычніка 2018 года праведзены майстар-клас па навучанні італьянскай мове з прымяненнем інавацыйных тэхналогій. Занятак праводзіла старшы выкладчык кафедры Івановіч Кацярына Анатольеўна. Падрабязней

19 кастрычніка 2018 года адбыліся семінарскія заняткі па вучэбнай дысцыпліне “Тэорыя і практыка перакладу” (з нямецкай мовы на рускую) для студэнтаў 5 курса спецыяльнасці “Рамана-германская (нямецкая) філалогія”. Майстар-класс быў арганізаваны кафедрай нямецкага мовазнаўства і праведзены старшым выкладчыкам кафедры В. А. Лойкай. Падрабязней.

15 лістапада ў 11.15 (аўд. 204) адбыўся майстар-клас дацэнта кафедры рускай літаратуры Алешка Т.В. – інтэрактыўная лекцыя «Дзе і як чытаць сучасную паэзію». Занятак быў пабудаваны з улікам выкарыстання інфармацыйна-камунікатыўных адукацыйных тэхналогій як традыцыйных, так і новых спосабаў узаемадзеяння выкладчыка і студэнтаў: рэжым гутаркі, дыялогу, раздатачныя матэрыялы, слайд-прэзентацыя, праца з відэафайламі, уключэнне відэафрагментаў з лекцый іншых спецыялістаў па дадзенай праблеме, фарміраванне навыкаў навігацыі ў інтэрнэт-асяроддзі, якое мае дачыненне да сучаснай рускай паэзіі. Лекцыя прайшла ў форме мультымедыйнай прэзентацыі з прыцягненнем інтэрнэту як інфармацыйнага асяроддзя. Падрабязней

19 лістапада адбыўся майстар-клас старшага выкладчыка кафедры класічнай філалогіі Ю. А. Седзінінай-Баркоўскай у форме адкрытай лекцыі-дыялогу на тэму «Еўрыпід – „філосаф на сцэне“». Форма лекцыі-дыялогу абрана для актыўнага далучэння студэнтаў да працэсу засваення вучэбнага матэрыялу. Наяўнасць у студэнтаў дастатковага аб’ёму ведаў па міфалогіі і гісторыі Старажытнай Грэцыі дазваляе выкарыстоўваць калектыўны досвед аўдыторыі пры выяўленні спецыфічных асаблівасцей творчасці апошняга з вялікай трыяды грэчаскіх трагікаў. Прыцягненне ў якасці ілюстрацыйнага матэрыялу аб’ектаў еўрапейскага мастацтва спрыяе актывізацыі творчага мыслення студэнтаў. Абраная метадалогія служыць пашырэнню культуразнаўчых гарызонтаў пазнання, рэалізацыі катэгорый унутрыдысцыплінарнай і міждысцыплінарнай пераемнасці і перспектыўнасці. Лекцыя адбылася ў 12.45 у аўд. 210. Падрабязней

21 лістапада 2018 года у 14.25 у аўд. 130 адбыўся майстар-клас старшага выкладчыка кафедры нямецкага мовазнаўства Крэпскай Н.К. у форме семінарскіх заняткаў па вучэбнай дысцыпліне «Методыка выкладання нямецкай мовы» для студэнтаў 4 курса спецыяльнасці «Рамана-германская (нямецкая) філалогія» на тэму «Выкарыстанне мабільных дадаткаў і інструментаў пры выкладанні і вывучэнні замежнай мовы». На занятках студэнты прадэманстравалі навыкі выкарыстання мабільных мабільных дадаткаў пры вывучэнні і выкладанні замежнай мовы, а таксама абмяркавалі магчымасць і неабходнасць іх выкарыстання падчас педагагічнай практыкі ў школе. Падрабязней

30 лістапада ў 11.15 у аўд. 307 адбылася адкрытыя практычныя заняткі дацэнта кафедры рускай мовы Вольгі Уладзіміраўны Зуевай на тэму «Гісторыя рэдукаваных галосных у старажытнарускай мове. Фанетычнае размеркаванне і пазіцыі рэдукаваных галосных». Заняткі праводзіліся са студэнтамі 2 курса спецыяльнасці «руская філалогія». Пад час заняткаў ствараліся вучэбныя сітуацыі, якія патрабуюць актыўнай пошукавай дзейнасці студэнтаў, у тым ліку самастойнай пастаноўкі праблемных пытанняў па вывучаемай тэме і знаходжання адказаў на іх. Студэнты выконвалі заданні аналітыка-творчага характару, як індывідуальна, так і ў групах. На занятках былі прадстаўлены вучэбныя матэрыялы, створаныя студэнтамі (іх уласны «адукацыйны прадукт»), і прапанаваны спосабы выкарыстання гэтых матэрыялаў у вучэбным працэсе. Увага таксама была нададзена фарміраванню каштоўнасных адносін навучэнцаў да гісторыі культуры ўсходніх славян у яе моўным вымярэнні. Падрабязней

3 снежня 2018 г. адбыўся майстар-клас дацэнта кафедры прыкладной лінгвістыкі Гербік Людмілы Францаўны ў форме семінарскіх заняткаў на тэму «Культурныя канатацыі ў супастаўляльным аспекце» па дысцыпліне «Краіназнаўства» ў групе замежных магістрантаў спецыяльнасцей «Інавацыі ў навучанні мовам як замежным (руская мова)» і «Мовазнаўства». Падрабязней

8 снежня 2018 г. загадчык кафедры раманскага мовазнаўства Панцялеенка А.А. правяла майстар-клас «Педагагічнае майстэрства студэнтаў-італьяністаў у Школе юнага філолага». Аўтар праекта падзялілася вопытам падрыхтоўкі заняткаў па італьянскай мове для школьнікаў праз арганізацыю пазааўдыторнай работы студэнтаў. Фармат заняткаў уяўляў сабой спробу аб’яднаць тэхналогіі, распрацаваныя італьянскімі і айчыннымі педагогамі. Занятак можа быць цікавым для тых, хто займаецца праблемамі прафарыентацыйнай работы, павышэння прэстыжу ўніверсітэта сярод абітурыентаў. Падрабязней

7 лютага 2019 г. у 9.45 (аўд. 210) кандыдат філалагічных навук, дацэнт кафедры аглійскага мовазнаўства В.М. Куліева, правяла семінар па інавацыйных тэхналогіях навучання «Відэа як адукацыйны інструмент для выкладчыкаў і студэнтаў» ў межах праграмы PRINTeL «Змены ў адукацыйным асяроддзі: укараненне  інавацыйнага выкладання і навучання для паляпшэння адукацыйнай дзейнасці студэнтаў у краінах Усходняга партнёрства». Падрабязней

8 лютага 2019 г. у 9.45 (аўд. 210) старшы выкладчык кафедры англійскага мовазнаўства А.В. Тозік, правяла семінар па інавацыйных тэхналогіях навучання «Гібрыднае (змешанае) навучанне» ў межах праграмы PRINTeL «Змены ў адукацыйным асяроддзі: укараненне  інавацыйнага выкладання і навучання для паляпшэння адукацыйнай дзейнасці студэнтаў у краінах Усходняга партнёрства». Падрабязней

12 сакавiка адбыўся майстар-клас старшага выкладчыка кафедры прыкладной лiнгвiстыкi Грамыка Марыны Мікалаеўны на тэму «Прыслоўе як часцiна мовы. Актуалiзацыя ведаў» па дысцыплiне «Практыка рускага маўлення» у групе замежных студэнтаў 2 курса. Быў прадстаўлены ўрок-гульня даследчага тыпу, накiраваны на актуалiзацыю ведаў i ўдасканаленне навыкаў па рабоце з прыслоўем. Заняткі былі распрацаваны на аснове сiстэмна-дзейнаснага падыходу з выкарыстаннем гульнёвых iнтэрактыўных элементаў навучання (метадаў i прыёмаў актывiзацыi пазнавальнай дзейнасцi студэнтаў, дыягностыкi ведаў). Мэта гэтага ўрока – набыццё навыкаў работы з iнфармацыяй i ўменне вырашаць пастаўленыя задачы. Падрабязней

14 сакавіка 2019 г. выкладчык кафедры тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства Н.А. Кахновіч правяла адкрытыя практычныя заняткі па польскай мове на тэму «Дзелавая камунікацыя. Працаўладкаванне» для студэнтаў 2 курса спецыяльнасці «Славянская філалогія». Падрабязней

20 сакавіка 2019 г. ў 9:45 (аўд. 210) дацэнт кафедры сучаснай беларускай мовы Чахоўскі Георгій Канстанцінавіч  правёў адкрытыя заняткі па сучаснай беларускай мове для студэнтаў 1 курса спецыяльнасці «Беларуская філалогія)». Тэма заняткаў «Арфаэпічныя нормы сучаснай беларускай мовы». У працэсе правядзення заняткаў былі створаны вучэбныя сітуацыі, якія патрабуюць актыўнай пошукавай дзейнасці студэнтаў, у тым ліку самастойнай пастаноўкі праблемных пытанняў па вывучаемай тэме і пошукаў адказаў на іх з дапамогай выкарыстання інфармацыйна-камунікатыўных адукацыйных тэхналогій – як традыцыйных, так і новых спосабаў узаемадзеяння выкладчыка і аўдыторыі: гутарка, дыялог, раздатачныя матэрыялы, слайд-прэзентацыя, праца з мультымедыйным кантэнтам. Заданні аналітыка-творчага характару былі звязаны са стварэннем сітуацый навуковага дыспуту па праблеме выяўлення адхіленняў ад літаратурнай арфаэпічнай нормы і асэнсавання іх прычын з выкарыстаннем культурна-гістарычных крыніц. Падрабязней

04 красавіка 2019 г. ў 15.55 старшы выкладчык кафедры англійскага мовазнаўства М. Р. Груздзіловіч правядзе адкрытыя практычныя заняткі па англійскай мове для студэнтаў 4 курса спецыяльнасці «Англійская філалогія» на тэму «Праблемы жыцця ў вялікім горадзе». Паколькі асноўнай мэтай практычных заняткаў па замежных мовах з’яўляецца развіццё камунікатыўнай іншамоўнай кампетэнцыі, мэтай дадзеных практычных заняткаў будзе развіццё і ўдасканаленне маўленчых уменняў і навыкаў студэнтаў. У працэсе правядзення заняткаў плануецца стварэнне вучэбных сітуацый, якія патрабуюць актыўнай пошукавай дзейнасці студэнтаў, у тым ліку самастойнай пастаноўкі праблемных пытанняў па вывучаемай тэме і пошукаў адказаў на іх з дапамогай выкарыстання інфармацыйна-камунікатыўных адукацыйных тэхналогій. Падчас заняткаў плануецца прымяніць на практыцы інавацыйны эўрыстычны падыход да навучання, які прадугледжвае ажыццяўленне студэнтамі асобасна-значных адкрыццяў навакольнага жыцця, дэманстрацыю разнастайнасці магчымых рашэнняў жыццёвых праблем, творчую самарэалізацыю. Пры арганізацыі заняткаў студэнтам будзе прапанавана выканаць адкрытае заданне з наступным стварэннем адукацыйнага прадукта. Плануецца, што у працэсе выканання задання і на працягу  заняткаў студэнты не толькі будуць развіваць свае камунікатыўныя навыкі, але і задумаюцца над праблемамі жыцця ў вялікіх гарадах, а таксама самі паспрабуюць прапанаваць шляхі паляпшэння якасці жыцця ў горадзе.

26 красавіка 2019 года ў 14:25 у аўд. 414 філалагічнага факультэта БДУ адбыліся адкрытыя заняткі старшага выкладчыка кафедры англійскага мовазнаўства Савасцюк М.Л. па англійскай мове як асноўнай для студэнтаў 3 курса спецыяльнасці «Рамана-германская (англійская) філалогія». Заняткі праводзіліся ў форме аўдыторнага кантролю кіруемай самастойнай работы студэнтаў. Падрабязней

3 мая 2019 на філалагічным факультэце БДУ былі праведзены адкрытыя заняткі старшага выкладчыка кафедры англійскага мовазнаўства Жукавай Ю.А. па другой замежнай мове (англійскай) для студэнтаў 2 курса спецыяльнасці “Рамана-германская філалогія”. Заняткі праводзіліся ў форме аўдыторнага кантролю кіраванай самастойнай працай студэнтаў. Падрабязней

4 красавіка 2019 года старшы выкладчык кафедры англійскага мовазнаўства Марыянна Рыгораўна Груздзіловіч правяла адкрытыя практычныя заняткі па англійскай мове для студэнтаў 4 курса спецыяльнасці «Рамана-германская (англійская) філалогія» (англійская як другая замежная мова) на тэму «Праблемы жыцця ў вялікім горадзе». Падрабязней

15 мая на філалагічным факультэце адбыліся адкрытыя практычныя заняткі па гісторыі балгарскай літаратуры са студэнтамі 1 курса спецыяльнасці «Славянская філалогія» старшага выкладчыка кафедры тэарэтычнага і славянскага літаратуразнаўства Самахвала С.І. на тэму «Эпідэйктычнае красамоўства Грыгорыя Цамблака на прыкладзе “Слова на адсячэнне галавы святога і слаўнага прарока і хрысціцеля Іаана”». Мэта дадзеных заняткаў – раскрыць жыццёвы і творчы шлях Г. Цамблака, акрэсліць яго значэнне ў гісторыі паўднёва-і ўсходнеславянскіх літаратур. Падрабязней

Майстар-клас Грамыка Марыны Мiкалаеўны «Прыслоўе як часцiна мовы. Актуалiзацыя ведаў»

12 сакавiка адбыўся майстар-клас старшага выкладчыка кафедры прыкладной лiнгвiстыкi Грамыка Марыны Мікалаеўны на тэму «Прыслоўе як часцiна мовы. Актуалiзацыя ведаў» па дысцыплiне «Практыка рускага маўлення» у групе замежных студэнтаў 2 курса.

Быў прадстаўлены ўрок-гульня даследчага тыпу, накiраваны на актуалiзацыю ведаў i ўдасканаленне навыкаў па рабоце з прыслоўем. Заняткі былі распрацаваны на аснове сiстэмна-дзейнаснага падыходу з выкарыстаннем гульнёвых iнтэрактыўных элементаў навучання (метадаў i прыёмаў актывiзацыi пазнавальнай дзейнасцi студэнтаў, дыягностыкi ведаў). Мэта гэтага ўрока – набыццё навыкаў работы з iнфармацыяй i ўменне вырашаць пастаўленыя задачы.

На занятках былi прадстаўлены элементы дзвюх сацыяльных тэхналогiй: «Кейс-тэхналогii (тэхналогii разгляду канкрэтных сiтуацый) i тэхналогii «Вучэнне ў супрацоўнiцтве». Урок быў пабудаваны на аснове дэтэктыўнага сюжэту, дзе студэнты выконвалi ролi сапраўдных дэтэктываў. Даследчыкi павiнны былi дапамагчы Прыслоўю (дзяўчыне, якая страцiла памяць) узнавіць граматычныя і лексічныя прыкметы.

Выкарыстанне на занятках тэхналогii «Вучэнне ў супрацоўнiцтве» прадугледжвала сумесную працу студэнтаў у кожнай маленькай групе па выяўленню праблемы, асэнсаванню матэрыялу, яго дэталёваму аналiзу i прыняццю рашэння.

Заняткі, якiя нагадвалі сюжэт дэтэктыўнага фiльма, прайшлі ў духу спаборнiцтва. Студэнты з задавальненнем уключылicя ў гульню, разам выконвалi заданнi, дапамагалi адзiн аднаму адказваць на пытаннi, паказалi сябе як вопытныя даследчыкi, якiя умеюць працаваць у камандзе.

Адкрытыя практычныя заняткі па дысцыпліне «Гісторыя літаратуры краіны вывучаемай мовы (балгарская)»

15 мая на філалагічным факультэце адбыліся адкрытыя практычныя заняткі па гісторыі балгарскай літаратуры са студэнтамі 1 курса спецыяльнасці «Славянская філалогія» старшага выкладчыка кафедры тэарэтычнага і славянскага літаратуразнаўства Самахвала С.І. на тэму «Эпідэйктычнае красамоўства Грыгорыя Цамблака на прыкладзе “Слова на адсячэнне галавы святога і слаўнага прарока і хрысціцеля Іаана”». Мэта дадзеных заняткаў – раскрыць жыццёвы і творчы шлях Г. Цамблака, акрэсліць яго значэнне ў гісторыі паўднёва-і ўсходнеславянскіх літаратур. Мэта дасягалася праз вырашэнне наступных адукацыйных, развіваючых і выхаваўчых задач:

1) сістэматызаваць творчую спадчыну пісьменніка, даць азначэнне паняццям «слова» (як жанр літаратуры), «эпідэйктыка», «другі паўднёваславянскі ўплыў»;

2) развіваць здольнасць студэнтаў да сістэматызацыі ведаў, абагульнення, параўнання; уменне праводзіць ўзаемасувязі, правільна, граматна, доказна і красамоўна выказваць думкі;

3) выхоўваць спачуванне, пачуццё адказнасці за здзейсненыя ўчынкі, любоў і пільнасць да слова.

На занятах былі задзейнічаны розныя формы і метады працы – «перакулены класны пакой» (flipped classroom), відэа-тэхналогіі, анлайн-тэставанне.

Прыём «перакулены класны пакой» прадугледжваў, што студэнты загадзя падрыхтавалі творчыя заданні па тэме –  прэзентацыю па жыццёвым шляху балгарскага пісьменніка XIV - XV стст., віктарыну, крыжаванкі, якія актыўна абмяркоўваліся і выконваліся астатнімі студэнтамі групы. Таксама на занятках было паказана відэа, на якім былі прадстаўлены як студэнты розных курсаў і спецыяльнасцей, так і выкладчыкі філалагічнага і гістарычнага факультэтаў БДУ (Іваноў К.І., Самахвал С.І., Кімбар А.). Кожны з іх выказаў свой пункт гледжання аб вялікай ролі Г. Цамблака і ўплыве, які ён аказаў на славянскія літаратуры ў перыяд Сярэднявечча. На працягу заняткаў выкарыстоўваўся метад праблемнага навучання, эўрыстычнай гутаркі – студэнты ў гульнявой форме і форме дыскусіі абмяркоўвалі твор, вызначалі асаблівасці «стылю пляцення славес». Была адзначана і актуальнасць тэмы твора, яе шматлікае пераасэнсаванне ў самых розных жанрах сусветнага мастацтва. Асобна адзначаны і даследчыкі творчасці Г. Цамблака – славісты А.І. Яцымірскі, А.І. Сабалеўскі, Дз. С. Ліхачоў, а таксама даследчыя працы і пераклады Т.П.Казаковой. Напрыканцы заняткаў студэнтам было прапанавана прайсці анлайн-тэст, створаны праз праграму www. kahoot.com.

Такім чынам, на занятках была выкарыстана як індывідуальная, так і парная, а таксама групавая віды працы, выкарыстоўваліся метады праектнага і праблемнага навучання, эўрыстычная гутарка, відэа-тэхналогіі і навучальныя гульні. Заняткі прайшлі ў добразычлівай цікавай і пазнавальнай форме. Былі задзейнічаны ўсе студэнты, якія праяўлялі інтарэс, актыўнасць і творчыя здольнасці.

]

Майстар-клас «Дзелавая камунікацыя. Працаўладкаванне» па выкладанні польскай мовы як замежнай з ужываннем інавацыйных метадаў навучання

14 сакавіка 2019 года на філалагічным факультэце БДУ выкладчык кафедры тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства Н.А. Кахновіч правяла адкрытыя практычныя заняткі па польскай мове на тэму «Дзелавая камунікацыя. Працаўладкаванне» для студэнтаў 2 курса спецыяльнасці «Славянская філалогія».

У межах падрыхтоўкі да дадзеных заняткаў студэнтамі было выканана псіхалінгвістычнае заданне па вызначэнні асобасных прыярытэтаў, што забяспечыла стварэнне высокай ступені матывацыі і арыентацыі на Я-канцэпцыю. Акрамя таго, студэнтамі было выканана дамашняе заданне па аўдзіраванні і самастойна складзены тэксты-сачыненні з выкарыстаннем лексікі па тэме, якія папярэдне былі адпраўлены выкладчыку на праверку па электроннай пошце. Па выніках праверкі дадзеных тэкстаў былі складзены карэктуючыя лексіка-граматычныя заданні. Выкарыстанне адукацыйнага прадукта такога кшталту не толькі спрыяе засваенню матэрыялу, але і дазваляе эканоміць аўдыторны час.

Падчас адкрытых заняткаў мадэляваліся асноўныя этапы гутаркі пры працаўладкаванні па спецыяльнасці з мэтай  фарміравання ў студэнтаў неабходных моўных і сацыяльных кампетэнцый. Выкананне эўрыстычных заданняў, звязаных з засваеннем агульных правіл паводзінаў пры працаўладкаванні і распрацоўкай стратэгіі аўтапрэзентацыі (рэзюмэ, матывацыйны ліст, гутарка), дазволіла студэнтам актывізаваць базавыя веды і рэалізаваць  творчы патэнцыял.

 

Адкрытыя практычныя заняткі Жукавай Юліі Аляксандраўны па другой замежнай (англійскай) мове

3 мая 2019 на філалагічным факультэце БДУ былі праведзены адкрытыя заняткі старшага выкладчыка кафедры англійскага мовазнаўства Жукавай Ю.А. па другой замежнай мове (англійскай) для студэнтаў 2 курса спецыяльнасці “Рамана-германская філалогія”. Заняткі праводзіліся ў форме аўдыторнага кантролю кіраванай самастойнай працай студэнтаў.

Студэнтам было прапанавана зняць відэаролікі працягласцю 2-5 хвілін па тэме «Студэнт-філолаг БДУ». Асноўная ідэя заняткаў – даць магчымасць максімальнага творчага самавыяўлення з улікам індывідуальных здольнасцей студэнтаў, стварэнне свайго творчага прадукту. Тэма заняткаў матывавала студэнтаў падысці да выканання задання з высокім узроўнем энтузіязму і адкрыць у сабе і для сябе нешта новае. Студэнты зрабілі свае адкрыцці, убачылі вынікі, прэзентавалі іх аўдыторыі і самастойна ацанілі сваю працу. Усе відэаролікі адлюстроўвалі розныя аспекты жыцця студэнтаў-філолагаў БДУ. Былі прадэманстраваны ўменні выкарыстоўваць набытыя веды і даследчы вопыт.

У перапынках паміж праглядам відэаролікаў студэнтам былі прапанаваны сітуацыі, якія патрабавалі актыўнай пошукавай дзейнасці, а таксама праблемныя пытанні, якія выклікалі інтарэс і выяўленне яшчэ не вывучаных, але не менш актуальных праблем для далейшай працы. Абмен думкамі актывізаваў пазнавальную дзейнасць студэнтаў, паспрыяў развіццю прафесійнай кампетэнцыі і ўдасканаленню камунікатыўнай. Па выніках самааналізу і абмеркавання была складзена кагнітыўная карта па тэматыцы заняткаў. Стварэнне пазітыўнай атмасферы на занятках спрыяла развіццю ўвагі і ўспрыманню, зняццю моўнага бар’ера, асэнсаванню і абагульненню атрыманай інфармацыі.

Заняткі наведалі загадчык кафедры англійскага мовазнаўства філалагічнага факультэта, выкладчыкі кафедры, вядучы спецыяліст вучэбна-метадычнай лабараторыі інавацый у адукацыі і студэнты філалагічнага факультэта.

Семінар «Гібрыднае / Змешанае выкладанне і навучанне»

Семінар «Гібрыднае / Змешанае выкладанне і навучанне» ў рамках праекта «Змены ў адукацыйным асяроддзі: прасоўванне інавацыйнага выкладання і навучання для паляпшэння адукацыйнай дзейнасці студэнтаў у краінах Усходняга партнёрства» - PRINTeL (Аб выніках удзелу ў семінарах-трэнінгах ва ўніверсітэце Йоаннэум, Грац, Аўстрыя)  правяла старшы выкладчык кафедры англійскага мовазнаўства А.В. Тозік.

У межах семінара былі прадстаўлены магчымасці стварэння онлайн- курсаў і іх элементаў, а таксама выкарыстання розных інструментаў і платформаў дыстанцыйнай падрыхтоўкі ў адукацыйным працэсе (Moodle, Trello, WordPress). Таксама быў зроблены агляд падыходаў па выкарыстанні мультымедыйных матэрыялаў масавых адкрытых онлайн-курсаў (MАOC), стварэнні, мадэрацыі і ўкараненні электронных партфоліа, навучанню студэнтаў у онлайн-асяроддзі, распрацоўцы і выкарыстанню сістэм кіравання праектамі на групавых занятках.

Выкарыстанне змешаных формаў навучання дазволіць выкладчыку скараціць колькасць аўдыторных гадзін, павысіць зацікаўленасць студэнтаў, а таксама якасць выкладання і вывучэння, унесці разнастайнасць у спосабы камунікацыі паміж удзельнікамі працэсу. Студэнты атрымаюць магчымасць выконваць творчыя і практыка-арыентаваныя заданні, вопыт у выкарыстанні мультымедыя, больш аўтэнтычнасці і незалежнасці, важных у рэальным свеце, практычнага вопыту. Для ўніверсітэта ўкараненне гібрыднага навучання адкрые магчымасці шырокага навуковага супрацоўніцтва, прыцягнення большай колькасці замежных студэнтаў, павышэння якасці прапанаваных адукацыйных паслуг.

Былі адзначаны цяжкасці ўкаранення сучасных тэхналогій, звязаныя з недастатковым валоданнем камп’ютарам як сярод выкладчыкаў, так і сярод студэнтаў, недастатковым тэхнічным абсталяваннем, а таксама недастатковай матывацыяй выкладчыкаў мяняць традыцыйныя спосабы навучання, а студэнтаў – аддаваць больш часу на самастойную працу. Было прапанавана матываваць і заахвочваць супрацоўнікаў, паказваць на практыцы неабходнасць змешаных формаў навучання, а таксама актыўна кансультаваць выкладчыкаў па пытаннях укаранення найноўшых інфармацыйных тэхналогій.

Адкрытыя заняткі па англійскай мове cт. выкладчыка М. Р. Груздзіловіч

4 красавіка 2019 года старшы выкладчык кафедры англійскага мовазнаўства Марыянна Рыгораўна Груздзіловіч правяла адкрытыя практычныя заняткі па англійскай мове для студэнтаў 4 курса спецыяльнасці «Рамана-германская (англійская) філалогія» (англійская як другая замежная мова) на тэму «Праблемы жыцця ў вялікім горадзе».

Мэтай практычных заняткаў было выкарыстанне эўрыстычнага падыходу ў развіцці і ўдасканаленні маўленчых уменняў і навыкаў студэнтаў. Перад заняткамі студэнтам было дадзена заданне правесці самастойны пошук інфармацыі па адной з выбраных праблем жыцця ў вялікім горадзе на прыкладзе горада Мінска і стварыць праект. На занятках студэнты прадставілі свае праекты па абранай праблеме: што ў Мінску ўжо зроблена, а што можна яшчэ зрабіць, каб палепшыць якасць жыцця ў нашым горадзе. Студэнты прапанавалі свае шляхі вырашэння праблем. Падчас прадстаўлення праектаў яны карысталіся інавацыйна-наглядным прыёмам “майнд-карты”. Пасля прадстаўлення праектаў адбылося абмеркаванне вылучаных праблем – студэнты адзначылі плюсы і мінусы прапанаваных шляхоў вырашэння кожнай праблемы (усяго абмяркоўвалася сем праблем). Пасля абмеркавання студэнтам было прапанавана прадставіць сябе рознымі катэгорыямі грамадзян горада і пералічыць праблемы па ступені важнасці ў адваротным парадку – ад сёмай да першай і растлумачыць, чаму яны выбралі менавіта такі парадак. Студэнты самі ўбачылі, што спіс праблем змяняецца, калі на іх глядзець з розных пазіцый.

Пасля гэтага студэнты ўявілі, што яны з’яўляюцца мэрам горада Мінска і склалі прыярытэтны спіс праблем быццам бы з яго пункту гледжання мэра: “Што б вы зрабілі ў першую чаргу, а што – пасля, калі б былі мэрам горада” і гэтак далей. Пры гэтым студэнты тлумачылі, чаму яны робяць менавіта такі выбар.

У канцы заняткаў студэнты стварылі свой адукацыйны прадукт – “зварот” да мэра горада з прапановамі вырашэнняў праблем, якія існуюць у горадзе Мінску.

Каб зацікавіць студэнтаў і прысутных і каб атмасфера на занятках была нязмушанай і дабразычлівай, у самым пачатку заняткаў ўсе праспявалі прыгожую песню, якая дапамагла студэнтам сфармуляваць тэму заняткаў. На працягу заняткаў выкладчык правяла некалькі кароткіх віктарын: аб самых вялікіх гарадах свету ў 2018 годзе, аб Мінску і аб «скайлайнах” (skylines) вядомых гарадоў свету.

Такім чынам, перад заняткамі студэнты правялі актыўную пошукавую дзейнасць, у тым ліку яны самастойна ставілі праблемныя пытанні па вывучаемай тэме і шукалі адказы на пытанні з дапамогай інфармацыйна-камунікатыўных тэхналогій. Падчас заняткаў студэнты прымянілі на практыцы інавацыйны эўрыстычны падыход да навучання: яны ажыццявілі асобасна-значныя адкрыцці навакольнага жыцця на прыкладзе рэальнага аб’екту; прадэманстравалі разнастайнасць магчымых рашэнняў жыццёвых праблем, а таксама сваю творчую самарэалізацыю. У працэсе выканання задання і на працягу  заняткаў студэнты не толькі развілі свае камунікатыўныя навыкі, але і задумаліся над праблемамі жыцця ў Мінску і паспрабавалі знайсці шляхі іх вырашэння.

Семінар «Відэа як адукацыйны інструмент для выкладчыкаў і студэнтаў»

7 лютага 2019 г. на філалагічным факультэце (вул. К. Маркса, 31) адбыўся семінар па інавацыйных тэхналогіях навучання «Відэа як адукацыйны інструмент для выкладчыкаў і студэнтаў» па выніках удзелу ў праекце ERASMUS+ «Змены ў адукацыйным асяроддзі: укараненне інавацыйнага выкладання і навучання для паляпшэння адукацыйнай дзейнасці студэнтаў у краінах Усходняга партнёрства» ‒ PRINTeL (рэгістрацыя МТП ў Мінэканомікі: №2 / 18/000906 ад 2018/07/18).

Спікер семінара дацэнт кафедры англійскага мовазнаўства, кандыдат філалагічных навук В.М. Куліева прайшла навучанне на семінарах-трэнінгах «Video as a learning tool for teachers and students» ва Ўніверсітэце Порту (Партугалія) у межах праекта PRINTeL. Арганізатарам семінара выступіў філалагічны факультэт БДУ.

Слухачы даведаліся аб асаблівасцях стварэння відэалекцый, тыпах відэанавучання, стылях здымкі і крытэрыях эфектыўнага навучальнага відэа,  магчымасцях выкарыстання знешняга відэакантэнту з гатовымі якаснымі водкастамі і найменшых працазатратных спосабах стварэння ўласнага адукацыйнага відэа. Акрамя гэтага, удзельнікі семінара пазнаёміліся з мадэллю змешанага навучання «перавёрнуты клас», адукацыйным метадам прэ-вадкастынгу, абмеркавалі складанасці іх ўкаранення і змяненне ролі выкладчыка ў «перавёрнутым» класе. В.М. Куліева падзялілася вопытам працы на платформе кампаніі-распрацоўшчыка Panopto, якая прадстаўляе праграмнае забеспячэнне для запісу лекцый, паказу экрана, струменевага відэа і кіравання відэакантэнтам, якое часта выкарыстоўваецца ў асяроддзях электроннага навучання.

У семінары прынялі ўдзел кіраўнікі філалагічнага факультэта і прадстаўнікі ўсіх кафедраў.

Адкрытыя заняткі па англійскай мове ст. выкладчыка М. Л. Савасцюк

26 красавіка 2019 года ў 14:25 у аўд. 414 філалагічнага факультэта БДУ адбыліся адкрытыя заняткі старшага выкладчыка кафедры англійскага мовазнаўства Савасцюк М.Л. па англійскай мове як асноўнай для студэнтаў 3 курса спецыяльнасці «Рамана-германская (англійская) філалогія». Заняткі праводзіліся ў форме аўдыторнага кантролю кіруемай самастойнай работы студэнтаў. У межах тэмы «Праблемы моладзі» студэнтам было прапанавана на працягу трох тыдняў зняць невялікія відэафільмы пра жыццё моладзі.

Перш за ўсё, гэты від задання прадугледжвае навучанне не пэўным ведам, а развіццю ўмення студэнтаў адкрываць сябе, і, праз вывучэнне сябе, адкрываць знешні свет, што з’яўляецца адным з асноўных прынцыпаў эўрыстычнага падыходу ў навучанні. Таксама, безумоўна, студэнты развіваюць творчыя і камунікатыўныя здольнасці і навыкі маўлення на англійскай мове.

У занятках прымалі ўдзел беларускія і замежныя студэнты, якія падзяліліся на тры творчыя каманды. Пасля прадстаўлення і дэманстрацыі фільмаў (працягласць 10 - 15 хвілін) адбылося абмеркаванне, у якім трэба было адказаць на шэраг пытанняў і падзяліцца сваімі ўражаннямі аб рабоце над фільмам, высновамі і адкрыццямі пра сябе і сваіх сакурснікаў, якія яны здзейснілі ў працэсе творчай дзейнасці, аб тым, як змяніліся іх погляды на некаторыя аспекты жыцця, а таксама ўражаннямі пра фільмы іншых каманд.

Паколькі сучасная моладзь захоплена сацсеткамі, здыманнем відэа і фота для іх, гэты від задання выклікаў у студэнтаў вялікую цікавасць, прынёс шмат станоўчых эмоцый, дзякуючы чаму стаў эфектыўным сродкам актуалізацыі і замацавання вывучанай лексікі, зняцця моўнага бар’еру пры маўленні на англійскай мове. Здыманне фільмаў мела не толькі высокі навучальны, але і выхаваўчы эфект, паколькі гэты від дзейнасці навучыў студэнтаў працаваць у камандзе, прыслухоўвацца да меркаванняў іншых, шукаць кансэнсус, зрабіў групу больш з’яднанай, даў магчымасць паглядзець на сябе з боку, лепш зразумець не толькі сябе і аднагодкаў, але і іншыя пакаленні.

Заняткі наведалі выкладчыкі філалагічнага факультэта, вядучы спецыяліст вучэбна-метадычнай лабараторыі інавацый у адукацыі, а таксама студэнты аддзялення англійскай філалогіі. Была атрымана  высокая ацэнка заняткаў, метадычныя распрацоўкі, выкарыстаныя на іх, было прапанавана апублікаваць на міжвузаўскім партале крэатыўнай адукацыі didact.bsu.by.

Майстар-клас Гербік Людмілы Францаўны «Культурныя канатацыі ў супастаўляльным аспекце»

3 снежня адбыўся майстар-клас дацэнта кафедры прыкладной лінгвістыкі Гербік Людмілы Францаўны ў форме семінарскіх заняткаў на тэму «Культурныя канатацыі ў супастаўляльным аспекце» па дысцыпліне «Краіназнаўства» ў групе замежных магістрантаў спецыяльнасцей «Інавацыі ў навучанні мовам як замежным (руская мова)» і «Мовазнаўства». На занятках быў выкарыстаны метад праектаў. Праектная дзейнасць ажыццяўлялася пад дэвізам «Docendo discimus». Студэнты магістратуры прадставілі ўласныя вучэбныя распрацоўкі, якія ў далейшым могуць быць выкарыстаны ў навучальным працэсе. Пад час выканання задання «Збіраем слоўнік» студэнты зрабілі адбор актыўнай лексікі, неабходнай для раскрыцця тэмы «Прырода», склалі граматычную табліцу, якая паслужыла асновай для «выхаду ў маўленне», падрыхтавалі апавяданні пра найбольш значныя ў рускай, беларускай і кітайскай літаратурах прыродныя вобразы, надзеленыя багатымі культурнымі канатацыямі.

Адкрытыя практычныя заняткі Георгія Канстанцінавіча Чахоўскага па сучаснай беларускай мове

20 сакавіка на філалагічным факультэце адбыліся адкрытыя практычныя заняткі па сучаснай беларускай мове, якія правёў дацэнт кафедры сучаснай беларускай мовы Георгій Канстанцінавіч Чахоўскі. Тэма заняткаў – «Нормы сучаснага беларускага вымаўлення».

Мэта заняткаў – замацаванне арфаэпічных норм сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

Дасягненне гэтай мэты патрабуе вырашэння наступных задач.

Адукацыйныя задачы:

  • абагульненне і сістэматызацыя ведаў студэнтаў аб фанетыцы і арфаэпіі як раздзелах мовазнаўства, аб сістэме галосных і зычных гукаў сучаснай беларускай мовы, аб спосабах іх пісьмовага абазначэння, суадносінах гукавога і літарнага аблічча слова;
  • фарміраванне ведаў аб спецыфіцы арфаэпічных норм сучаснай беларускай літаратурнай мовы;
  • фарміраванне ўменняў вызначаць арфаэпічныя нормы, карыстаючыся слоўнікам;
  • прывядзенне вуснага маўлення ў адпаведнасць з нормамі сучаснай беларускай мовы;
  • актуалізацыя асноўных правіл вымаўлення галосных і зычных гукаў, спалучэнняў гукаў ва ўласных і запазычаных словах.
  • Развіццёвыя задачы:
  • развіццё вуснага маўлення, мыслення, здольнасці да самаацэнкі;
  • развіццё ўменняў лагічна, паслядоўна і выразна выкладаць свае думкі, аналізаваць і сістэматызаваць вучэбны матэрыял;
  • удасканаленне ўменняў выяўляць асноўныя гукавыя працэсы, выконваць фанетычны разбор слова і транскрыбіраваць слова; ацэньваць сваё і чужое вуснае маўленне з пункту гледжання яго адпаведнасці арфаэпічным нормам сучаснай беларускай мовы;
  • удасканаленне навыкаў працы з арфаэпічным слоўнікам і ўменняў знаходзіць неабходную інфармацыю з даведачнай літаратуры і сучасных інтэрактыўных крыніц інфармацыі.
  • Выхаваўчыя задачы:
  • выхаванне паважлівага стаўлення да арфаэпічных норм беларускай літаратурнай мовы;
  • выхаванне пачуцця глыбокай адказнасці за чысціню і правільнасць вуснага беларускага маўлення.

Мэты, якія ставіліся студэнтамі перад сабой.

Рэгулятыўныя: уменне разумець ход работы, вызначаць мэты, ставіць задачы, развіваць матывы і інтарэсы.

Пазнаваўчыя: імкненне навучыцца выконваць работу канкрэтнага тыпу.

Камунікатыўныя: планаванне вучэбнага супрацоўніцтва.

Асабовыя: зразумець неабходнасць ведаў і ўменняў, якія фарміруюцца на практычных занятках (самавызначэнне і сэнсаўтварэнне).

Заняткі праводзіліся са студэнтамі 1 курса спецыяльнасці «Беларуская філалогія».

У працэсе правядзення заняткаў ствараліся вучэбныя сітуацыі, якія патрабавалі актыўнай пошукавай дзейнасці студэнтаў, у тым ліку самастойнай пастаноўкі праблемных пытанняў па вывучаемай тэме і пошукаў адказаў на іх з дапамогай выкарыстання інфармацыйна-камунікатыўных адукацыйных тэхналогій – як традыцыйных, так і новых спосабаў узаемадзеяння выкладчыка і аўдыторыі: гутарка, дыялог, раздатачныя матэрыялы, слайд-прэзентацыя, праца з мультымедыйным кантэнтам.

Метадычны сэнс увядзення эўрыстычнай гутаркі заключаўся ў дасягненні дыдактычнай мэты, а менавіта ў тым, каб уключыць студэнтаў у новую рэфлексіўную пазіцыю ў адносінах да ўласных спосабаў асэнсавання ведаў. Цэнтральнае месца ў гэтай форме арганізацыі заняткаў адводзілася не столькі кантролю над засваеннем ведаў, колькі забеспячэнню зваротнай сувязі.  Сродкамі актывізацыі выступалі пытанні да аўдыторыі, арганізацыя дыскусіі з паслядоўным пераходам яе ў дыспут, што дазволіла стварыць умовы для ўзнікнення альтэрнатыўных навуковых думак, прыцягваць увагу студэнтаў да найбольш важных пытанняў тэмы, вызначыць змест, метады і тэмп выкладу навучальнага матэрыялу з улікам асаблівасцей аўдыторыі.

Пытанні да аўдыторыі (як элементарныя, так і праблемныя) прызначаліся не толькі для праверкі ведаў, але і для вызначэння ўзроўню лінгвістычнай дасведчанасці студэнтаў па праблемах арфаэпічных норм. Прадумваючы адказы на пастаўленыя пытанні, студэнты самастойна прыходзілі да высноў і абагульненняў, разумеючы глыбіню і важнасць праблемы, што ў сваю чаргу павялічвае іх цікавасць да матэрыялу і ўзровень яго ўспрымання. Выбар пытанняў для абмеркавання ажыццяўляўся ў залежнасці ад ступені падрыхтаванасці студэнтаў і тых дыдактычных задач, якія вырашала аўдыторыя.

Выкладчык не толькі выкарыстоўваў адказы студэнтаў на пытанні, але і арганізаваў свабодны абмен меркаваннямі ў інтэрвалах паміж лагічнымі структурнымі кампанентамі заняткаў, што дазволіла актывізаваць пазнавальную дзейнасць аўдыторыі і кіраваць калектыўным меркаваннем групы, расставіць акцэнты з мэтай пераканання, пераадолення негатыўных установак і памылковых меркаванняў.

Заданні аналітыка-творчага характару былі звязаны са стварэннем сітуацый навуковага дыспуту па праблеме выяўлення адхіленняў ад літаратурнай арфаэпічнай нормы і асэнсавання іх прычын з выкарыстаннем культурна-гістарычных крыніц.

Актуальнай формай арганізацыі вучэбнай дзейнасці (разам з традыцыйнымі парнай, індывідуальнай, групавой і франтальнай) з’явілася стварэнне ўласнага «адукацыйнага прадукта». Студэнты прааналізавалі сучасныя сродкі масавай інфармацыі на прадмет адпаведнасці маўлення арфаэпічным нормам сучаснай беларускай літаратурнай мовы, склалі рэестр аўдыяматэрыялаў, запісаны на электронныя носьбіты.

У якасці дамашняга задання студэнтам было прапанавана выканаць заданні творча-аналітычнага характару: праслухаць фрагменты вусных тэкстаў, затранскрыбіраваць іх, параўнаць вымаўленне і напісанне.

Групавое заданне на дом прадугледжвала аналіз відэазапісаў з цыклу «Сустрэчы ў БДУ» з Я. Брылём, Н. Гілевічам і Р. Барадуліным з мэтай вызначэння ролі майстроў мастацкага слова ў фарміраванні і развіцці арфаэпічных норм сучаснай беларускай літаратурнай мовы.

 

Атрыманыя вынікі

Асобасныя:

студэнты ўсвядомілі сігніфікатыўную і перцэптыўную функцыі гукаў, зразумелі важнасць нарматыўнага пісьмовага і вуснага маўлення ў працэсе камунікацыі.

Метадысцыплінарныя:

студэнты ўдасканалілі ўменні працаваць з рознымі крыніцамі інфармацыі: тэкстамі вучэбных дапаможнікаў, слоўнікамі, інтэрнэт-рэсурсамі;

студэнты навучыліся здабываць неабходную вучэбную інфармацыю з культурна-гістарычных крыніц, выкарыстоўваць яе ў практычнай дзейнасці, абагульняць, аналізаваць вучэбны матэрыял і рабіць неабходныя высновы.

Дысцыплінарныя:

студэнты вызначылі асноўныя фанетычныя працэсы, удасканалілі навыкі правядзення фанетычнага разбору і транскрыбіравання фанетычных адзінак; навучыліся ацэньваць сваё і чужое вуснае маўленне з пункту гледжання яго адпаведнасці арфаэпічным нормам сучаснай беларускай мовы.

І. У. Таяноўская, кандыдат педагагічных навук, дацэнт, загадчык кафедры рыторыкі і методыкі выкладання мовы і літаратуры:

 – Інавацыйным на праведзеных занятках з’яўляецца, у прыватнасці, актыўны зварот да асобаснага маўленча-камунікатыўнага вопыту саміх студэнтаў, да іх прафесійнага меркавання, уключэнне студэнтаў-першакурснікаў у працэс абмеркавання актуальных праблем сучаснага мовазнаўства ў якасці зацікаўленых, раўнапраўных калег. Абгрунтаваным і цікавым з’яўляецца прыцягненне сучаснай лексікаграфічнай базы, звестак з эксперыментальнай фанетыкі, што садзейнічала актывізацыі пошукава-даследчага мыслення студэнтаў.