BY 
30 кастрычніка 2026 г., у дзень 105-годдзя Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, на філалагічным факультэце адбыліся Навуковыя чытанні «Слова роднае праз гады». Гэтая сустрэча аб'яднала розныя пакаленні навукоўцаў вакол спадчыны трох тытанаў беларускага мовазнаўства, кожны з якіх унёс неацэнны ўклад у даследаванне і захаванне роднага слова.
Тры юбіляры – тры Настаўнікі:
Марыя Андрэеўна Жыдовіч – першая жанчына ў беларускай лінгвістыцы, якая атрымала вучоную ступень доктара філалагічных навук. Яна прысвяціла жыццё даследаванню беларускай дыялекталогіі і гісторыі мовы. Яе працы сталі фундаментам для стварэння «Дыялекталагічнага атласа беларускай мовы». Студэнты і калегі заўсёды згадваюць яе як чалавека бязмежнай энергіі, якая вучыла не проста сухой тэорыі, а сапраўднай любові да жывой народнай гаворкі.
Леў Міхайлавіч Шакун – доктар філалагічных навук, прафесар, адзін з галоўных стваральнікаў гістарычнай школы беларускага мовазнаўства ў БДУ. Менавіта яго падручнікі «Гісторыя беларускай літаратурнай мовы» і «Гісторыя беларускага мовазнаўства» выхавалі не адно пакаленне філолагаў. Калегі заўсёды адзначалі яго бліскучую эрудыцыю, арыстакратычную інтэлігентнасць і ўменне бачыць гістарычны шлях кожнага беларускага слова праз прызму еўрапейскага кантэксту.
Віктар Пятровіч Красней – кандыдат філалагічных навук, прафесар, які зрабіў каласальны ўклад у методыку выкладання беларускай мовы і тэорыю лексікаграфіі. Яго працы дапамаглі зрабіць беларускае слова даступным, зразумелым і цікавым як для школьнікаў, так і для студэнтаў. Чалавек высокай душэўнай культуры, ён умеў натхніць і падтрымаць маладых даследчыкаў.
Навуковыя чытанні паказалі сапраўдны феномен пераемнасці навуковых школ. Выступоўцы, якія сёння самі з'яўляюцца вядучымі навукоўцамі краіны, калісьці былі студэнтамі і аспірантамі юбіляраў.
Дэкан філфака БДУ С.А. Важнік і прафесар І.С. Роўда падкрэслілі, што менавіта М.А. Жыдовіч, Л.М. Шакун і В.П. Красней заклалі той высокі навуковы і маральны стандарт, які факультэт трымае і сёння. Прафесар М.Р. Прыгодзіч, вядомы даследчык гісторыі мовы, падзяліўся ўспамінамі пра тое, як паважалі прафесара Шакуна яго замежныя калегі. Прадстаўнікі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі І.Л. Капылоў і В.М. Курцова адзначылі, што акадэмічная навука краіны дагэтуль абапіраецца на матэрыялы і метадалогію, распрацаваныя юбілярамі. Асабліва гэта датычыцца дыялекталагічных і гістарычных даследаванняў, якія дазваляюць зберагчы моўныя скарбы Беларусі.
Гэтая сустрэча не была проста афіцыйным мерапрыемствам да 105-годдзя БДУ. Яна стала своеасаблівым маніфестам адданасці беларускасці. Удзельнікі сышліся на думцы, што найлепшая памяць пра Настаўнікаў – гэта працяг іх справы. Сёння іх вучні ствараюць новыя слоўнікі, даследуюць сучасныя працэсы ў мове і, самае галоўнае, перадаюць гэтую любоў да роднага слова студэнтам XXI стагоддзя.
