Сэрвісы

Павел Паўлавіч Шуба (да 100-годдзя з дня нараджэння)

Павел Паўлавіч Шуба (да 100-годдзя з дня нараджэння)

П.П. Шуба нарадзіўся 15 студзеня 1926 года ў вёсцы Танежыцы Слуцкага раёна. Скончыў Слуцкае педагагічнае вучылішча, Мінскі педагагічны інстытут. Пасля заканчэння аспірантуры ў 1955 годзе працаваў старшым выкладчыкам Гродзенскага педагагічнага ўніверсітэта. Шэсць год быў супрацоўнікам Інстытута мовазнаўства АН БССР. З 1961 года – на кафедры рускай мовы філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (з 1975 па 1999 – загадчык кафедры). У 1972 годзе стаў доктарам філалагічных навук, у 1973 – прафесарам.

Калі Павел Паўлавіч быў разам з намі, нам здавалася, што мы ведалі про яго ўсё. Ведалі, што ён быў удзельнікам Вялікай Айчыннай вайны, Заслужаным дзеячам навукі Рэспублікі Беларусь, лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі Беларусі, рэдактарам часопіса “Русский язык и литература”, членам саветаў па абароне дысертацый. Ведалі, што ён аўтар каля 350 навуковых прац, што падрыхтаваў шмат кандыдытаў і  дактароў навук. Але толькі пасля таго, як Паўла Паўлавіча не стала, даведаліся аб тым, што ён пісаў цудоўныя вершы; што, захапляючыся фатаграфіяй, сам змайстраваў фотапавелічальнік; што цікавіўся астраноміяй,  склаў схему зорак, па якой можна было вызначыць месяц, чысло і час дня; што працаваў загадчыкам хаты-чытальні ў вёсцы Танежыцы і па сумяшчальніцтву выконваў абавязкі сакратара Чаплічскага сельскага савета. Безумоўна, многае мы не ведаем, але бясспрэчна тое, што таленавіты чалавек з’яўляецца таленавітым у многіх сферах чалавечай дзейнасці. Павел Паўлавіч  менавіта такі чалавек. Яго талент быў многаразова памножаны на велізарную працаздольнасць, аб чым сведчаць шматлікія навуковыя артыкулы, падручнікі,  дапаможнікі.

Так, упершыню ў беларускім мовазнаўстве П.П. Шуба манаграфічна апісаў прыслоўі (1962) і прыназоўнікі (1971), выдаў “Тлумачальны слоўнік беларускіх прыназоўнікаў” (1993), які з’яўляецца першым у беларусістыцы слоўнікам асобнай часціны мовы, прымаў удзел у напісанні прац па граматыцы беларускай мовы. Гэта і акадэмічныя выданні (“Граматыка беларускай мовы”, тт. І–ІІ, 1962–1966, “Беларуская граматыка”, ч. 1–2, 1985–1986), і падручнікі па беларускай мове для студэнтаў (1957, 1959, 1961).

Пад кіраўніцтвам П.П. Шубы быў створаны цыкл падручнікаў па рускай мове для студэнтаў-філолагаў. У яго ўвайшлі тры тамы, прысвечаныя асноўным раздзелам універсітэцкага курса сучаснай рускай мовы, а таксама зборнікі заданняў для практычных і лабараторных заняткаў.

Вялікае месца сярод навуковых прац П.П Шубы займаюць лексікаграфічныя выданні. Ён з’яўляецца сааўтарам такіх грунтоўных лексікаграфічных прац, як “Тлумачальны слоўнік беларускай мовы” (тт. 1–5, 1977–1984), “Беларуска-рускі слоўнік” (1962), з яго ўдзелам падрыхтаваны тлумачальныя слоўнікі беларускай і рускай моў для сярэдняй школы (1966, 1975).

П.П. Шуба даследаваў праблему беларуска-рускіх моўных сувязей, пытанні беларускай анамастыкі, методыкі выкладання беларускай і рускай моў.

З асаблівай увагай ставіўся Павел Паўлавіч да стварэння школьных падручнікаў. Ён сааўтар падручнікаў па рускай мове для 5–9 класаў і па беларускай мове для 2–4 класаў, якія шматразова перавыдаваліся.

Амаль чвэрць стагоддзя П.П. Шуба кіраваў кафедрай рускай мовы філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У кожнага чалавека ёсць свой стыль кіраўніцтва, свае этычныя прынцыпы, сваё бачанне функцыянавання кафедры. І стыль кіраўніцтва, і асноўныя этычныя прынцыпы Паўла Паўлавіча былі закладзены ў ім самім: гэта яго цудоўныя чалавечыя якасці, яго адказныя адносіны да любой справы, яго апераджальнае бачанне самага важнага, галоўнага ў жыцці кафедры.

З усіх добрых чалавечых якасцей на першае месца неабходна, відаць, паставіць удзячнасць і памяць як двуадзіную якасць. Мы павінны быць удзячныя не толькі сваім бацькам, настаўнікам, сябрам, але і людзям, якія хоць бы раз у жыцці падтрымалі, штосьці добрае зрабілі для нас. Павел Паўлавіч быў для нас і настаўнікам, і сябрам, і апекуном. Мы яму за гэта ўдзячныя і будзем памятаць аб гэтым заўсёды.

ph120120257236834687364.jpg

ph1201202582736823673682.jpg

Image

Рэсурсы

Image
Image
Наш сайт использует файлы cookie

Наш сайт использует файлы cookie для сбора статистики. Нажав «Принять», вы даете согласие на обработку файлов cookie в соответствии с Политикой обработки файлов cookie.