Сэрвісы

  BY

Кафедра беларускага мовазнаўства

Кафедра

Адрас:

k belmova

аўд. 51

вул. К. Маркса, 31

Беларусь
220030

Тэлефон: +375 17 392-51-42

E-mail: Адрес электронной почты защищен от спам-ботов. Для просмотра адреса в браузере должен быть включен Javascript.

Загадчык: 

Дата стварэння: 2019 г.

Колькасць выкладчыкаў: 13, з іх прафесараў – 1, дацэнтаў – 10.

Спецыялізацыі:

  • Мовазнаўства

Навуковыя напрамкі:

    • Беларуская мова ў сінхраніі і дыяхраніі
    • Нацыянальна-культурны кампанент моўных адзінак
    • Даследаванне беларуска-рускіх моўных кантактаў у сітуацыі білінгвізму

 

Гісторыя

 

Гісторыя, імёны, дасягненні. Кафедра сёння.

 

Кафедра беларускага мовазнаўства вядзе свой пачатак ад традыцый выкладання беларускай мовы, закладзеных яшчэ ў першыя гады заснавання ўніверсітэта. Ужо ў 1921–22 навучальным годзе на базе факультэта грамадскіх навук мелася этнолага-лінгвістычнае аддзяленне з беларускай, рускай, польскай і яўрэйскай секцыямі. Адным з першых выкладчыкаў беларускай мовы і методыкі яе выкладання быў выдатны педагог, класік беларускай літаратуры Якуб Колас (з 1923 па 1926 г.).

З 1943 па 1956 г. мовазнаўчая падрыхтоўка праводзілася ў межах кафедры беларускай мовы і літаратуры, загадчыкам якой быў дацэнт Міхась Рыгоравіч Ларчанка. У гэты час у складзе кафедры пачала сваю навукова-педагагічную дзейнасць старшы выкладчык Марыя Андрэеўна Жыдовіч, якая пазней стала доктарам філалагічных навук.

У 1956 г. як самастойная навукова-педагагічная адзінка аформілася кафедра беларускай мовы, якую ўзначаліў былы франтавік дацэнт Міхаіл Іванавіч Жыркевіч. У 1967 г. на гэтай пасадзе яго змяніў доктар філалагічных навук, прафесар, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР Леў Міхайлавіч Шакун, які загадваў кафедрай па 1992 г.

У 1993 г. адбылася рэарганізацыя кафедры беларускай мовы, у выніку чаго як самастойныя навукова-педагагічныя адзінкі сталі дзейнічаць дзве кафедры: сучаснай беларускай мовы і гісторыі беларускай мовы. Узначальвалі кафедру сучаснай беларускай мовы ў розныя гады прафесар Леанід Іванавіч Бурак (з 1993 па 1996 г.), дацэнт Лідзія Іванаўна Сямешка (з 1997 па 1999 г.), прафесар Арнольд Яфімавіч Міхневіч (з 2000 па 2001 г.), дацэнт Зінаіда Іванаўна Бадзевіч (з 2002 па 2019 г.). На чале кафедры гісторыі беларускай мовы бяззменна знаходзіўся прафесар Мікалай Рыгоравіч Прыгодзіч (з 1993 па 2019 г.).

З красавіка 2019 г. выкладанне ўсіх вучэбных дысцыплін, звязаных з беларускай мовай, ажыццяўляецца новастворанай кафедрай беларускага мовазнаўства. Выкладчыкі кафедры вядуць асноўныя курсы па сучаснай беларускай мове (лексікалогія, фанетыка, словаўтварэнне, марфалогія, сінтаксіс), стылістыцы і культуры беларускага маўлення, гістарычнай граматыцы беларускай мовы і гісторыі беларускай літаратурнай мовы, гісторыі беларускага мовазнаўства, дыялекталогіі, палеаграфіі. Кафедрай забяспечваецца таксама вучэбны курс сучаснай беларускай мовы на аддзяленнях рускай, славянскай і рамана-германскай філалогіі, а таксама курс “Дакументная лінгвістыка” і курс “Беларуская мова (прафесійная лексіка)”, які выкладаецца на ўсіх нефілалагічных факультэтах універсітэта.

Шырокі спектр навуковай праблематыкі, які распрацоўваецца на кафедры, адлюстраваны ў разнастайных тэмах спецкурсаў, спецсемінараў і курсаў па выбару, у якіх займаюцца студэнты дзённай і завочнай форм навучання.

Кафедра ажыццяўляе падрыхтоўку магістрантаў, аспірантаў і дактарантаў, дзякуючы чаму пастаянна папаўняюцца шэрагі беларускіх мовазнаўцаў.

Многія супрацоўнікі кафедры з’яўляюцца аўтарамі і суаўтарамі шматлікіх падручнікаў, вучэбных дапаможнікаў і метадычных выданняў па беларускай мове для ўстаноў вышэйшай і сярэдняй адукацыі.

Адзін з прыярытэтаў кафедры – навукова-даследчая дзейнасць. Супрацоўнікі кафедры выконвалі такія навуковыя праекты па лініі Беларускага рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў, як “Беларуская мова ў працах замежных лінгвістаў” (кіраўнік прафесар М.Р.Прыгодзіч), “Сучасная сістэма беларускіх прозвішчаў: склад, асаблівасці правапісу, словаўтварэння, скланення і транслітарацыі” (прафесар І.А.Гапоненка). Выканаўцамі заданняў “Інавацыйныя і традыцыйныя працэсы ў станаўленні і развіцці лексічнага складу беларускай мовы” (М. Р. Прыгодзіч, Г.І.Кулеш, М.І.Свістунова), “Беларуская мова і традыцыйная духоўная культура: праблемы метадалогіі і лексікаграфічнае апісанне” (А.Л.Садоўская, а таксама В.М.Жызнеўская, Г.Д.Садоўская) Дзяржаўнай праграмы навуковых даследаванняў “Эканоміка і гуманітарнае развіццё беларускага грамадства” рыхтуюцца новыя манаграфіі, вучэбныя дапаможнікі, слоўнікі.

Супрацоўнікі кафедры прымалі актыўны ўдзел у працы XVI Міжнароднага з’езда славістаў у Бялградзе (Сербія), на якім з дакладамі выступілі прафесар М.Р.Прыгодзіч, дацэнт С.М.Запрудскі. Дакладчыкамі на навуковых кангрэсах і канферэнцыях у Альдэнбургу, Браціславе, Варшаве, Вільнюсе, Вроцлаве, Кіеве, Кракаве, Любліне, Маскве, Ольштыне, Празе, Санкт-Пецярбургу і інш. гарадах былі прафесары І.А.Гапоненка, Г.І.Кулеш, М.Р.Прыгодзіч, Т.Р.Рамза, дацэнты С.А. Важнік, С.М.Запрудскі, А.Л.Садоўская, М.І.Свістунова, Г.К.Чахоўскі.

На кафедры перыядычна праводзяцца навуковыя канферэнцыі і чытанні, прысвечаныя актуальным праблемам беларускага мовазнаўства, выходзяць зборнікі навуковых артыкулаў.

Калектыў кафедры сёння – гэта доктар філалагічных навук прафесар М.Р.Прыгодзіч, дацэнты С.А.Важнік, Ю.В.Назаранка, А.Л.Садоўская, М.І.Свістунова, М.К.Чаеўская, Н.У.Чарнаброўкіна, Т.Л.Чахоўская, Г.К.Чахоўскі, С.М.Якуба, Н.В.Яфімава, а таксама старшыя выкладчыкі А.М.Муравіцкая, А.А.Радзевіч.

Супрацоўнікі кафедры імкнуцца захоўваць традыцыі, які былі закладзены папярэднікамі, і робяць усё магчымае для развіцця і ўдасканалення сваёй навукова-педагагічнай дзейнасці, далучэння да роднага слова новых і новых заўзятараў беларушчыны.

Дысцыпліны

 ФІЛАЛАГІЧНЫЯ СПЕЦЫЯЛЬНАСЦІ

 

Першая ступень

Вучэбныя дысцыпліны

Назва спецыяльнасці / прафілізацыі

Курс

Семестр

Фанетыка

беларуская філалогія (па напрамках)

1

1

Уводзіны ў беларускую філалогію

беларуская філалогія (па напрамках)

1

1

Лексікалогія

беларуская філалогія (па напрамках)

1

2

Беларуская палеаграфія

беларуская філалогія (па напрамках)

1

2

Практыкум па беларускай арфаграфіі і пунктуацыі

беларуская філалогія (па напрамках)

1

2

Словаўтварэнне

беларуская філалогія (па напрамках)

2

3

Гістарычная граматыка беларускай мовы

беларуская філалогія (па напрамках)

2

3

Спецкурс “Праблемы фарміравання лексічнага складу беларускай мовы: 1920-30-я гады”

беларуская філалогія (літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць)

2

3

Марфалогія

беларуская філалогія (па напрамках)

2

4

Гістарычная граматыка беларускай мовы

беларуская філалогія (па напрамках)

2

4

Беларуская дыялекталогія

беларуская філалогія (па напрамках)

2

4

Спецкурс “Беларускае гутарковае маўленне”

беларуская філалогія (літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць)

2

4

Практыкум па беларускай арфаграфіі і пунктуацыі

беларуская філалогія (па напрамках)

2

4

Марфалогія

беларуская філалогія (па напрамках)

3

5

Лінгвістыка тэксту

беларуская філалогія (літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць)

3

5

Гісторыя беларускай літаратурнай мовы

беларуская філалогія (па напрамках)

3

5

Сінтаксіс

беларуская філалогія (па напрамках)

3

6

Стылістыка і культура беларускага маўлення

беларуская філалогія (па напрамках)

3

6

Гісторыя беларускай літаратурнай мовы

беларуская філалогія (па напрамках)

3

6

Стылістычнае рэдагаванне і карэктура

беларуская філалогія (літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць)

3

6

Спецсемінар “Параўнальная граматыка беларускай і рускай моў”

беларуская філалогія (літаратурна-рэдакцыйная дзейнасць)

3

6

Практыкум па беларускай арфаграфіі і пунктуацыі

беларуская філалогія (па напрамках)

3

6

Сучасная беларуская мова

беларуская філалогія (па напрамках)

4

7

Стылістыка і культура беларускага маўлення

беларуская філалогія (па напрамках)

4

7

Спецсемінар “Актуальныя праблемы беларускага пісьменства”

беларуская філалогія (па напрамках)

4

7

Спецкурс “Гісторыя беларускага мовазнаўства 1918-1941 гг.”

беларуская філалогія (па напрамках)

4

7

Аглядныя лекцыі (па напрамку спецыяльнасці)

беларуская філалогія (літ.-рэд.дзейнасць)

4

8

Аглядныя лекцыі (па дысцыпліне)

беларуская філалогія (па напрамках)

4

8

Аглядныя лекцыі (па дысцыпліне)

славянская філалогія

4

8

Сучасная беларуская мова

руская філалогія (па напрамках)

1

1

Сучасная беларуская мова

руская філалогія (па напрамках)

1

2

Практыкум па беларускай мове

руская філалогія (па напрамках)

2

3

Славянская мова (ІІ). Узровень 1.

славянская філалогія

1

1

Славянская мова (ІІ). Узровень 1.

славянская філалогія

1

2

Модуль Славянская мова (ІІ). Узровень 2.

славянская філалогія

2

3

Модуль Славянская мова (ІІ). Узровень 2.

славянская філалогія

2

4

Славянская мова (ІІ). Узровень 2.

славянская філалогія

3

5

Славянская мова

славянская філалогія

3

5

Славянская мова

славянская філалогія

3

6

Беларуская мова (прафлексіка)

рамана-германская філалогія

1

2

Беларуская мова

класічная філалогія

1

1

Беларуская мова (прафлексіка)

класічная філалогія

3

5

Сучасная беларуская мова

усходняя філалогія

2

3

Сучасная беларуская мова

усходняя філалогія

2

4

ФІЛАЛАГІЧНЫЯ СПЕЦЫЯЛЬНАСЦІ

 

Другая ступень

Вучэбныя дысцыпліны

Назва спецыяльнасці / прафілізацыі

Курс

Семестр

Прагматыка і камунікатыўная асоба

мовазнаўства (2 гады)

1

2

Даследчыцкі семінар

мовазнаўства (2 гады)

1

1

Спецыяльны семінар па мовазнаўству

мовазнаўства (2 гады)

1

1

Даследчыцкі семінар

рускае мовазнаўства (1,8 г.)

2

3

Даследчыцкі семінар

рускае мовазнаўства (1,8 г.)

2

4

НЕФІЛАЛАГІЧНЫЯ СПЕЦЫЯЛЬНАСЦІ

 

Вочная форма навучання

Вучэбныя дысцыпліны

Назва спецыяльнасці / прафілізацыі

Курс

Семестр

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

біяхімія, мікрабіялогія, біяінжынерыя і біяінфарматыка

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

біялогія (нав.-вытв.дз.), біялогія (нав.-пед.дз.), біятэхналогія, біяэкалогія

2

4

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

біялогія(нав.-вытв.дз.), біялогія (нав.-пед.дз.), мікрабіялогія, біяэкалогія

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

геаграфія, геатэхналогіі, геалогія, геаэкалогія, ГІС, космааэракартаграфія, гідраметэаралогія

1

2

Дакументная лінгвістыка

кіраванне дакументамі

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

архіўная справа

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

рэгіёназнаўства

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

гісторыя

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

гісторыя (па напрамках)

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

музейная справа і ахова гіст.-культ. спадчыны (па напрамках)

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

графічны дызайн і мультымедыядызайн

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

прыкладная інфарматыка

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

дызайн прадметна-прасторавага асяроддзя, дызайн касцюма і тэкстылю

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

перакладчыцкая справа

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

радыёфізіка і інфармацыйныя тэхналогіі

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

кібербяспека, прыкладная інфарматыка

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

філасофія

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

сацыялогія

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

псіхалогія

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

сацыяльныя камунікацыі

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

сацыяльная работа

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

матэматыка

3

6

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

міжнародныя адносіны

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

міжнароднае права

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

усходазнаўства

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

сусветная эканоміка

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

менеджмент у сферы міжнароднага турызму

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

мытная справа

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

мытная справа

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

фундаментальная фізіка, ядзерная фізіка і тэхналогіі, камп’ютарная фізіка, прыкладная фізіка

1

1

Беларуская мова

(уводзіны)

фундаментальная фізіка, ядзерная фізіка і тэхналогіі, камп’ютарная фізіка, прыкладная фізіка (замежныя студэнты)

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

інфарматыка

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

кібербяспека + прыкладная інфарматыка

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

прыкладная матэматыка

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

Хімічны факультэт

хімія, зялёныя хімічныя тэхналогіі, хіміка-аналітычная і экспертная дзейнасць, хімія лекавых злучэнняў, медыцынская і біяфармацэўтычная хімія, фундаментальная хімія, хімія высокіх энэргій

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

Хімічны факультэт

хімія, зялёныя хімічныя тэхналогіі, хіміка-аналітычная і экспертная дзейнасць, хімія лекавых злучэнняў, медыцынская і біяфармацэўтычная хімія, фундаментальная хімія, хімія высокіх энэргій

2

4

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

менеджмент

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

фінансы і крэдыт

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

эканамічная інфарматыка

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

эканамічная тэорыя

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

эканоміка

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

правазнаўства

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

эканамічнае права

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

паліталогія

2

4

НЕФІЛАЛАГІЧНЫЯ СПЕЦЫЯЛЬНАСЦІ

 

Завочная форма навучання

Вучэбныя дысцыпліны

Назва спецыяльнасці / прафілізацыі

Курс

Семестр

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

гісторыя (айчынная і ўсеагульная)

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

гісторыя (айчынная і ўсеагульная)

2

4

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

філасофія

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

сацыялогія

2

3

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

(установ.сесія)

сацыялогія

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

сацыяльная работа

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

менеджмент (уст.)

2

4

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

менеджмент

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

фінансы і крэдыт (уст.)

2

4

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

фінансы і крэдыт

3

5

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

правазнаўства

1

1

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

правазнаўства

1

2

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

паліталогія

1

  

Беларуская мова

(прафесійная лексіка)

эканамічнае права

1

  

Беларуская мова

(уводзіны)

замежныя студэнты

1

  

Image

Факультэт

Абітурыенту

Студэнту

Магiстранту

Нашы праекты

Рэсурсы

Image
Image

Настроить куки

Наш сайт использует файлы cookie

Наш сайт использует файлы cookie для сбора статистики. Нажав «Принять», вы даете согласие на обработку файлов cookie в соответствии с Политикой обработки файлов cookie.

Принять Отказаться
Подробнее