Другога кастрычніка 2024 года адбылася сумесная з Туркменскім дзяржаўным універсітэтам імя Махтумкулі (г. Ашхабад, Туркменістан) відэаканферэнцыя, прысвечаная класіку туркменскай літаратуры Махтумкулі Фрагі і класіку беларускай літаратуры Янку Купалу. Канферэнцыя прымеркавана да святкавання 300-годдзя з дня нараджэння вялікага паэта і мысляра Усходу, заснавальніка туркменскай класічнай літаратуры Махтумкулі Фрагі, чыя творчая спадчына стала неад'емнай часткай скарбніцы сусветнай культуры.
2024 год Міжнародная арганізацыя цюркскай культуры абвясціла «Годам вялікага паэта і мысліцеля цюркскага свету – Махтумкулі Фрагі». Вось ужо тры стагоддзі словы Махтумкулі натхняюць людзей, уплываюць на паэтаў розных пакаленняў, перакладаюцца на іншыя мовы, у тым ліку і на беларускую мову. Сярод перакладчыкаў – сучасныя беларускія паэты, у тым ліку Рыгор Барадулін, Алесь Звонак, а таксама былы дэкан філалагічнага факультэта паэт Алег Антонавіч Лойка (у 1991-1996 гг) і інш. У паэзіі Махтумкулі раскрываюцца агульнагуманістычныя каштоўнасці, вобраз усходняга паэта-мудраца, бяссрэбраніка і патрыёта захоплівае і ўражвае. Разважанні філосафа аб стаўленні да матэрыяльнага багацця і сутнасці ўлады, аб высакароднасці і самаахвяраванні, аб высокім каханні і шчырым сяброўстве блізкія і зразумелыя ўсім.
Талент прадбачання, дасканаласць паэтычнага слова і глыбіня філасофскай думкі – вось што аб'ядноўвае класіка туркменскай літаратуры Махтумкулі Фрагі і класіка беларускай літаратуры Янку Купалу. Янка Купала – адзін з выбітных мастакоў слова, якім дадзена глыбокае разуменне сутнасці свайго часу, народа, яго гісторыі і ўменне выказаць гэта ў яскравай, толькі яму ўласцівай форме. Творчасць Янкі Купалы – гэта летапіс жыцця беларускага народа, адлюстраванне нацыянальнага характару, паэтычнага светапогляду ў пераломныя моманты гісторыі першай паловы XX стагоддзя; яго адрознівае мастацкая своеасаблівасць і нацыянальная самабытнасць.
З прывітальным словам да ўдзельнікаў канферэнцыі звярнуліся начальнік навуковага аддзела Туркменскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Махтумкулі, кандыдат гістарычных навук Мурад Курбанназаравіч Хаджакулыеў і намеснік дэкана па навуковай рабоце і міжнароднаму супрацоўніцтву філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта Мальцэвіч Таццяна Васільеўна.
З дакладам «Махтумкулі Фрагі: глыбіня філасофскай думкі і дасканаласць паэтычнага слова» выступіў загадчык кафедры туркменскай літаратуры ТДУ імя Махтумкулі, кандыдат філалагічных навук Шыхнепесаў Аманнэпес Гаюнджыевіч. Дацэнт кафедры тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства філалагічнага факультэта БДУ, кандыдат філалагічных навук, дацэнт Шматкова Ірына Ігараўна ў сваім дакладзе «Пясняр Беларусі: асоба і творчасць Янкі Купалы» расказала пра значэнне творчай спадчыны Янкі Купалы для беларускага народа. Кузьміна Ірына Анатольеўна, выкладчык кафедры рускай мовы і літаратуры ТДУ імя Махтумкулі, прадставіла даклад аб геніяльных перакладчыках паэзіі Махтумкулі на рускую мову. Крыцук-Тарасава Кацярына Аляксандраўна, аспірант кафедры тэарэтычнага і беларускага літаратуразнаўства філалагічнага факультэта БДУ, магістр філалагічных навук, пазнаёміла з вынікамі даследавання «Вобраз Янкі Купалы ў перыядычным друку БССР 1920-х–1930-х гг.». Абдыхалыкава Гульміра, студэнтка 4-га курса ТДУ імя Махтумкулі, раскрыла тэму сяброўства і згоды ў паэзіі Махтумкулі. Гочыева Айболек Байрамгельдыеўна, выкладчык кафедры туркменскай літаратуры ТДУ імя Махтумкулі, у сваім дакладзе падкрэсліла агульнасць маральных поглядаў Махтумкулі Фрагі і Янкі Купалы.
У Мінску і Ашхабадзе пранікнёна гучалі словы Махтумкулі Фрагі і Янкі Купалы на туркменскай, беларускай і рускай мовах: вершы чыталі Сеідава Сульгун і Гурбанаў Джэлалетдзін (студэнты ТДУ), Кухальская Анастасія і Энеш Чарыева (студэнты БДУ), Гао Юйкунь (магістрант БДУ).
Праведзеная канферэнцыя паказала высокую ступень узаемнай зацікаўленасці не толькі ў вывучэнні літаратурнай спадчыны нашых народаў, але і ў развіцці супрацоўніцтва БДУ і ТДУ імя Махтумкулі ў адукацыйнай, навуковай і асветніцкай сферах.








BY

